Nieuwe topman zal moeite hebben om beurswaarde KLM te verbeteren

AMSTERDAM - Dankzij akkoorden met partner Northwest Airlines en zijn piloten lijkt de kersverse KLM-topman Leo van Wijk een vliegende start te maken. Dinsdag spreekt hij voor het eerst de aandeelhouders toe en verwacht wordt dat hij nu snel met een Europese partner zal komen. Zodra die er is, staat niets nog een sprong naar de top van de wereldluchtvaart in de weg.

Alle reden dus voor beleggers om gretig aandelen te gaan kopen, zou je denken. Dat gebeurt echter niet. In tegendeel. Het akkoord met Northwest werd woensdag nog wel met een juichkreet (de koers schoot omhoog van 72 naar 76 gulden) begroet, maar daarna was het weer snel gedaan met de kooplust. Inmiddels kosten de 'Klemmen' nog 73 gulden.

Dat zorgt voor een vreemde rekensom, een rekensom ook die aangeeft dat beleggers nog weinig heil zien in het Koninklijke blauw in de lucht. Bij 73 gulden per aandeel is de KLM op de beurs precies vijf miljard waard. En dat terwijl de maatschappij op dit moment een kleine twee miljard min of meer contant op de bank heeft staan en er van Northwest in drie jaar nog eens 2,4 miljard bij krijgt. Tel daarbij op de waarde van deelnemingen in Frans Maas (100 miljoen) en het reservingssysteem Galileo (540), en je komt eveneens op vijf miljard. Volgens beleggers is de 'rest' van de KLM, in feite het bedrijf waar het allemaal om draait, dus eigenlijk nul gulden waard.

Jan Wirken, analist bij Iris - het beleggingsonderzoeksbureau van de Rabo -, vindt die redenering iets te eenvoudig. De KLM heeft ook nog elf miljard geleend, geld dat, net als het aandelenkapitaal, van derden komt. Dat maakt de KLM 16 miljard waard.

Desondanks denkt ook Wirken dat de huidige beurskoers aangeeft dat de beleggers niet al te veel positiefs verwachten. “Een beurskoers is een verwachtingskoers: zij geeft aan of beleggers denken dat het bedrijf waarde zal weten te creëren.”

En op het gebied van waardeschepping wacht Van Wijk een bijna onmogelijk opgave, denkt Wirken. Grote boosdoener is gek genoeg al het geld dat de KLM bezit en nog kan verwachten. “Kasgeld aanhouden is waarde vernietigen. Daar krijg je slechts zo'n vier procent rendement uit terwijl je zo'n tien procent zou moeten maken.”

Dus moet de KLM haar miljarden investeren om de waarde van haar aandelen te verhogen. “Maar waarin”, vraagt Wirken zich af. “Je kunt dan drie dingen doen, bijvoorbeeld een deel van het geld uitkeren aan de aandeelhouders. Maar dat zie ik de KLM niet doen. De maatschappij kan ook eigen aandelen inkopen. Maar dat is eigenlijk hetzelfde als uitkeren aan aandeelhouders, want je koopt die stukken tenslotte van de aandeelhouders. Ten derde kan de KLM een belang nemen in een partner. Maar dat is tegenwoordig een beetje uit de mode. Samenwerken gaat juist steeds vaker zonder belangen in elkaar te nemen. Dus heeft Van Wijk inderdaad een probleem: waar moet al dat kasgeld heen?”

De KLM wil de vloot uitbreiden en dus zal het geld gebruikt kunnen worden om vliegtuigen te kopen. “Maar daar is slechts een klein deel van het kasgeld voor nodig. Het overgrote deel raak je zo nog niet zinvol kwijt.”

Harde dobber

Paul Budelman van MeesPierson denkt ook dat Van Wijk er een hele dobber aan zal hebben om de aandeelhouderswaarde van de KLM snel te vergroten. “Het doet denken aan Philips; daar was het ook een kwestie van jaren. Maar ik kijk graag naar die lange termijn en dan is het akkoord met Northwest een goede zaak.”

Budelman: “Ik ben meer benieuwd naar wat Van Wijk dinsdag op organisatorisch terrein aankondigt, dan wat er met het geld gaat gebeuren. Dankzij het akkoord met Northwest zijn grote kostenbesparingen mogelijk. Zo hebben de KLM en Northwest in Parijs nog eigen kantoren: in hetzelfde gebouw notabene maar op verschillende verdiepingen.”

Naast een probleem bij het scheppen van aandeelhouderswaarde bezorgt de riante kas Van Wijk overigens nog een tweede moeilijkheid. J. Plevier van de vakbond De Unie: “Het bedrijfsresultaat is te mager en de KLM moet daar echt wat aan doen. Maar dat is inderdaad bijna niet uit te leggen aan de werknemers: de kas puilt uit en van hen wordt toch gevraagd om in te leveren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden