Nieuwe rijken kopen gestolen kunst terug

Chinese rijken kopen voor miljoenen aan Chinese kunst uit particulier bezit, vaak in het Westen. Daarna geven ze de kunst aan de overheid.

Op een veiling van oude Chinese kunst in Hongkong werden gisteren weer recordbedragen betaald. Een zegel van witte jade die keizer Qianlong in 1796 liet snijden om zijn troonsafstand te ondertekenen bracht 4,2 miljoen euro op. Het was het hoogste bedrag dat ooit voor een attribuut van witte jade of voor een keizerlijk zegel was betaald.

De prijs liep snel op door de grote belangstelling van zowel Chinese als Taiwanese bieders. Het zegel, waarin een gedicht is uitgesneden, ging uiteindelijk naar een Chinees die op dezelfde veiling nog meer zeldzame zegels heeft gekocht, zei Nicolas Chow, hoofd Chinese kunst van Sotheby’s. Hij wilde geen naam geven, maar voegde wel toe „dat er grote belangstelling is om dergelijke objecten terug naar China te brengen”.

Het zegel was in 1900 door de Franse soldaat De Gercey gestolen uit het Paleis van het Lange Leven voor de Keizer (Shouhuangdian) in Peking. Een half jaar geleden was het zegel nog in Frankrijk geveild en toen bracht het een kwart van de prijs op.

Tweeënhalve week geleden kocht de schatrijke ondernemer Stanley Ho uit Macau voor 6,3 miljoen euro de kop van een achttiende-eeuws bronzen paard en verklaarde het kunstwerk aan de Chinese staat te geven. Dat zijn nog niet de prijzen die westerse kunstwerken halen, maar het gaat wel die kant op.

De koopdrang van de rijke Chinezen komen voort uit nationalisme, dat de Chinezen met de paplepel wordt ingegoten. De gedachte dat meer dan een miljoen kostbare voorwerpen zijn gestolen en nu in meer dan 200 musea en in particulier bezit over de hele wereld een plaats hebben, past niet bij de Chinese trots.

In China was het kopen van kunst tijdens de Culturele Revolutie in de jaren zestig en zeventig een van de verboden ’bourgeois’-bezigheden. Maar nu China kapitalistisch is, mag er niet alleen weer in kunst worden gehandeld, maar zijn er in korte tijd ook zo’n vijftien miljoen Chinezen (multi)miljonair geworden. Kunst kopen is in het algemeen een bekende hobby van deze groep. Bovendien heeft de Chinese overheid de laatste jaren veel aandacht gevraagd voor het terughalen van de gestolen kunst. Dat heeft bij de schatrijke Chinezen een soort roeping gecreëerd. Op deze manier kunnen ze iets terugdoen voor het land. Want ze weten bijna allemaal wel dat zakendoen in China niet zonder corruptie kan en dat de manier waarop ze hun geld verdienden niet altijd door de beugel kon. Met kunst kopen voor de staat kun je tegelijk zwart geld witwassen én je geweten reinigen.

Chinese kritiek op Sotheby’s dat ze de gestolen kunst verhandelt, wimpelt Aziëchef Kevin Ching weg. Hij wijst op de afspraak van de Verenigde Naties uit 1995, waarin is afgesproken dat claims op gestolen kunst vijftig jaar na hun vervreemding vervallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden