Nieuwe regering zegt gewone Irakezen voorlopig nog niets

Irak krijgt waarschijnlijk eindelijk een regering. Maar gewone Irakezen worstelen vooral met het dagelijkse geweld in de straten.

“Er is zo veel gebeurd de afgelopen maanden. Waar moet ik beginnen met vertellen?“ verzucht Sawsan. Op de televisie draaien berichten over een doorbraak in de vier maanden slepende onderhandelingen over een nieuwe regering.

Wereldnieuws, maar het politieke proces dat zich niet ver weg in de zwaarbeveiligde Groene Zone afspeelt, is niet waarover de 48-jarige apothekeres begint. Het sektarische geweld dat sinds de aanval op de sjiitische moskee in Samarra in februari beduidend toenam, houdt haar meer bezig. Voortdurend worden er in en rond Bagdad lijken gevonden, soms tientallen per dag. Vooral soennieten zijn slachtoffer.

Zoals Sawsans achterneef, die bekendstond als een conservatieve soenniet. Hij werd een paar weken geleden uit zijn winkel meegenomen door mannen in uniform in officieel uitziende auto's. Toen de familie via via navraag deed, verklaarden medewerkers van het ministerie van binnenlandse zaken dat hij was meegenomen voor ondervraging. Een paar dagen later werd hij gevonden met gebonden handen en sporen van zware marteling op zijn lichaam. Kort daarna overleed hij aan zijn verwondingen.

Ook andere, soortgelijke verhalen duiden erop dat sjiitische milities zich schuldig maken aan sektarische moordpartijen. Hetzelfde geldt voor sommige reguliere veiligheidstroepen die onder controle van het ministerie van binnenlandse zaken staan.

“Overal om me heen hoor ik hoe mensen steeds vaker onderscheid maken tussen soennieten en sjiieten. Het heeft voorheen voor mij nooit een rol gespeeld. Ik ontmoette mijn man in een galerie, niet in een moskee“, zegt Sawsan. Hij is sjiiet, terwijl zijzelf van soennitische komaf is. “Ik vecht ertegen, maar ik betrap mezelf er soms op dat ik een hekel aan sjiieten begin te krijgen.“ Er komen tranen in haar ogen. “Wat voor mens ben ik aan het worden? vraag ik me op dat soort momenten af.“

Ook in de buurt is de sfeer meer gespannen dan voorheen. Er staat een vijftal huizen leeg. Bewoners zijn van de ene op de andere dag vertrokken nadat ze per brief of telefoon dreigementen kregen. Van wie die afkomstig zijn, is lang niet altijd duidelijk. In de staat van anarchie waarin de hoofdstad verkeert, kan het gevaar van vele kanten komen.

Sawsan houdt er rekening mee dat zij elk moment met die terreur te maken kan krijgen. Ook de familie van haar man werd door onbekenden per brief bedreigd, en schuilt bij kennissen. Talloze van Sawsans vrienden zijn al vertrokken, de meesten naar Amman. “Ze vinden dat ik ook moet gaan. Ik twijfel, want ondanks alles is dit nog steeds mijn thuis“. Ze staart naar het kopje koffie in haar handen. Als ze opkijkt zegt ze: “Ik leef van dag tot dag. Soms denk ik wel eens dat ik de dood eigenlijk al aanvaard heb.“

Een dag later raakt ze alsnog in de ban van het politieke nieuws als bekend wordt dat Jawad al-Maliki de nieuwe premier wordt. “Natuurlijk is het een stap, maar ik vraag me af hoe men het eens moet worden over cruciale ministersposten zoals Defensie, Binnenlandse Zaken en Olie. Er is zo veel machtsstrijd en er is geen enkel onderling vertrouwen“, zegt ze terwijl de leiders in beeld komen.

Ook deze zijn volgens haar deels aangesteld op basis van hun sektarische achtergrond en niet vanwege hun competentie. Vooralsnog is ze er allerminst zeker van dat de milities en veiligheidstroepen onder controle komen, en dat de soennitische gewapende groepen hun geweld zullen staken. Veel van de politici ontlenen hun machtsbasis juist aan het feit dat ze over een gewapende achterban beschikken. “Ik geloof het allemaal pas als ik ook in de straten iets zie verbeteren“, zegt ze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden