Nieuwe privacyregels weerhouden Facebook niet van verzamelen privégegevens

Beeld ANP

Ondanks de nieuwe Europese privacywetgeving die in mei van kracht wordt, blijft Facebook data verzamelen voor gerichte advertenties.

Facebook is niet van plan zijn businessmodel met gerichte advertenties te veranderen. “Mensen kunnen er voor kiezen niet op Facebook te zitten als ze dat niet willen.” Deze niet al te subtiele uitspraak deed privacytopman Rob Sherman van Facebook gisteravond op een persbijeenkomst in Amerika. Ze gaat Europese gebruikers vanaf deze week toestemming vragen voor aangepaste voorwaarden. De voorwaarden afwijzen is er alleen niet bij.

Facebook leek eerder deze week met paginagrote advertenties in Europese dagbladen een charmeoffensief te startten, maar wijkt razendsnel af van die koers. Miljarden euro’s verdienen met gerichte advertenties op basis van persoonlijke informatie die het bedrijf verzamelt, blijft het hoofddoel van Facebook, ongeacht alle kritiek die het bedrijf krijgt sinds in maart bleek dat informatie van Facebookgebruikers is misbruikt voor de verkiezingscampagne van Donald Trump. 

“Facebook is een met advertenties ondersteunde service en alle advertenties op Facebook zijn (en blijven) tot op zekere hoogte gericht”, zei Sherman volgens persbureau Reuters. Wel krijgen gebruikers de mogelijkheid aan te geven dat bepaalde data niet mogen worden gedeeld. Hoe dit er precies uit gaat zien, is nog niet bekend.

Op 25 mei wordt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van kracht. Dit is de nieuwe Europese privacyrichtlijn, in het Engels GDPR. In deze richtlijn staat dat het verzamelen van data die specifieke kenmerken van mensen blootleggen niet mag. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om etnische kenmerken en politieke of religieuze standpunten van een persoon. Maar er is een uitzondering: de regel geldt niet als mensen expliciet toestemming hebben gegeven voor de verwerking van persoonsgegevens voor bijvoorbeeld advertenties. En dus gaat Facebook, alvast vooruitlopend op de richtlijn, vanaf deze week Europese gebruikers vragen om toestemming te geven.

Dit verzoek afwijzen kan niet, zo blijkt uit de keuzevoorbeelden die Facebook vanaf vandaag op zijn website laat zien. Gebruikers kunnen klikken op ‘accepteren en verder gaan’ en anders op ‘beheren van data-instellingen.’ Via die laatste stap kan data worden verwijderd, maar er is geen mogelijkheid om de voorwaarden te verwerpen. Het is dus zo zwart-wit als privacy-topman Sherman al deed vermoeden: mensen zijn simpelweg niet verplicht Facebook te gebruiken.

De koers van Facebook is misschien ongenuanceerd, maar valt wel binnen de kaders van de nieuwe Europese privacywetgeving vermoedt Gerrit-Jan Zwenne, hoogleraar privacy- en internetrecht aan de Universiteit van Leiden en advocaat in Amsterdam. “De AVG is op dit gebied niet zonder meer duidelijk. Maar in algemene zin kan en zal Facebook waarschijnlijk zeggen dat gericht adverteren nou eenmaal inherent is aan de dienst die zij aanbieden. In dat geval is het op deze manier toestemming vragen denk ik toegestaan. We gaan zien hoe de privacytoezichthouders hiermee omgaan, en wat een rechter daarvan vindt.”

De manier waarop Facebook de AVG zegt te gaan uitvoeren kan tot een daling van het aantal gebruikers leiden. Uit een onderzoek uitgevoerd door de Universiteit Carlos III in Madrid blijkt dat 73 procent van de Facebookgebruikers woonachtig in de Europese Unie (EU) door Facebook gelabeld wordt op specifieke interessegebieden. Dit aantal staat gelijk aan 40 procent van alle EU-inwoners. Al deze gebruikers moeten de komende weken toestemming verlenen aan Facebook. Leeft Facebook deze eis niet na dan volgt vanaf 25 mei een boete die kan oplopen tot 20 miljoen euro.

De financiële topman van Facebook, David Wehner, waarschuwde investeerders in februari al dat de Europese privacywetgeving tot een daling van het aantal dagelijkse gebruikers in Europa kan gaan leiden.

Mark Zuckerberg, de oprichter van Facebook, beloofde vorige week dat privacywetgeving zoals die in Europa gaat gelden, de standaard wordt voor alle ruim 2 miljard Facebookgebruikers wereldwijd. Dit ondanks dat er in bijvoorbeeld thuisland Amerika veel minder strikte privacywetgeving is. Of Facebookgebruikers net als in de EU voor het blok worden gezet is echter onduidelijk: de privacyinstellingen kunnen op sommige punten per land verschillen.

Lees ook: de tentakels van Facebook reiken veel verder dan zijzelf weten

Niet alleen Facebook zelf spookt van alles uit met de persoonsgegevens van gebruikers. Het  gebruikelijke 'inloggen via Facebook' bij ontelbare apps maakt dat die gegevens werkelijk overal kunnen belanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden