Nieuwe prikpil kan ruimte scheppen in Oostvaardersplassen

Edelherten en heckrunderen in de Oostvaardersplassen. (FOTO ANP) Beeld ANP

De grote populatie konikpaarden, herten en heckrunderen in de Oostvaardersplassen kan in toom worden gehouden met een nieuwe prikpil. Als de vrouwelijke dieren worden ingespoten met een vloeistof waarin de schaal van dierlijke eicellen is verwerkt, kunnen zij niet worden bevrucht.

Het onderzoek naar deze nieuwe mogelijkheid is verricht door Hendrik Jan Bertschinger, die aanstaande maandag aan de faculteit diergeneeskunde in Utrecht op dit onderwerp hoopt te promoveren. De Zuid-Afrikaan testte het middel bij het beheer van wild in met name Afrikaanse parken.

Mannelijke roofdieren wist hij onvruchtbaar te krijgen met een deslorelin-implantaat. Deze prikpil zorgt ervoor dat de productie wordt gestopt van zaadcellen en testosteron, het mannelijk geslachtshormoon.

Vrouwelijke olifanten kregen eiwit uit de schaal van varkenseicellen toegediend, waarna zij niet langer vruchtbaar waren. Uit het onderzoek van Bertschinger blijkt dat dit middel 100 procent effectief is. Omdat het met ’darts’ kan worden ingebracht – pijltjes die met een geweer worden afgevuurd – wordt het kuddeverband behouden en het natuurlijke gedrag niet verstoord. Uit het onderzoek blijkt dat dit middel ook bij grote grazers effectief is, hoewel de onderzoeker niet weet wat de precieze reactie van het lichaam op de eischaal is.

Met deze vinding is het volgens Bertschinger mogelijk geworden in kleine natuurparken een evenwicht tussen verschillende diersoorten en planten tot stand te laten komen. Kaalvraat of hongerende dieren kunnen met deze regulatie worden voorkomen, blijkt uit zijn onderzoek. Met succes wist Bertschinger te grote populaties grazers over een aantal jaren te reduceren.

Volgens B. Colenbrander, emeritus hoogleraar fertiliteit aan de Universiteit Utrecht en promotor van Bertschinger, toont het proefschrift aan dat de Oostvaardersplassen kunnen worden beheerd zonder hongersterfte van dieren. „De Oostvaardersplassen zijn te vergelijken met een Vondelpark waarin een kudde olifanten is neergezet. Zonder ingrijpen van de mens vreten zij alles kaal en sterven vervolgens de hongerdood. In zulke gebieden is ingrijpen van de mens absoluut noodzakelijk.”

Volgens Colenbrander is het mogelijk de dieren selectief in te spuiten, omdat runderen op kenmerken uit elkaar zijn te houden. „Maar het is ook mogelijk elk jaar bijvoorbeeld 70 of 30 procent van de dieren onvruchtbaar te maken. Over een aantal jaren zullen de kuddes dan ongemerkt in omvang afnemen, waardoor er meer ruimte ontstaat voor plant én dier.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden