Nieuwe president Zelenski: Ik doe er alles aan dat Oekraïners niet meer hoeven te huilen

Oekraïne heeft een nieuwe president. Maandag legde acteur en televisieproducent Volodimir Zelenski met zijn hand op de grondwet de eed af. “In mijn carrière tot nu toe heb ik er alles aan gedaan om Oekraïners te laten lachen”, sprak Zelenski na de plechtige ceremonie in het parlement in hoofdstad Kiev. “De komende vijf jaar ga ik er alles aan doen dat Oekraïners niet meer hoeven te huilen.”

Volodimir Zelenski, een bekende Oekraïner wegens zijn komische shows op televisie maar nieuwkomer in de politiek, won op 21 april afgetekend de verkiezingen van voorganger Petro Porosjenko. Daarmee is hij de zesde president van het Oost-Europese land dat in 1991 onafhankelijk werd van de Sovjet-Unie. “Laten we zorgen dat in ons land iedereen gelijk is voor de wet en dat regels eerlijk en transparant zijn”, zei hij in zijn toespraak.

Voor het eerst werd duidelijker hoe de nieuwe president dat wil doen. Zo vroeg hij het parlement wetten aan te nemen om het mogelijk te maken zittende politici te vervolgen, wat nu onmogelijk is. Ook wil hij de wet tegen zelfverrijking door hooggeplaatsten, die het onder de huidige regering niet haalde, opnieuw behandelen. Ten slotte wil hij dat er meer transparantie komt bij het samenstellen van kieslijsten, om zo de grip van oligarchen op het parlement te verkleinen.

Probleem voor Zelenski is zijn gebrek aan steun in het parlement. Weliswaar is zijn net opgerichte partij ‘Dienaar van het Volk’ veruit de populairste in de peilingen, parlementsverkiezingen zijn pas in het najaar gepland. Daarom zei hij in zijn toespraak ook de volksvertegenwoordiging te willen ontbinden, mikkend op een eerdere stembusgang, eind juli. De vraag is of dat gebeurt. Doordat een van de coalitiepartijen afgelopen week uit de regering stapte, moet er formeel eerst een nieuwe coalitie worden gesmeed. “Doe het wel. Je zult medailles verdienen”, maande Zelenski de weifelende politici.

Oorlog met Rusland beëindigen

Naast de strijd tegen corruptie stelde Zelenski het beëindigen van het conflict met Rusland opnieuw als topprioriteit. “We zijn de oorlog niet begonnen maar we moeten hem wel beëindigen”, aldus de nieuwe president. “Ik ben niet bang voor moeilijke beslissingen en ben bereid mijn positie op te geven om vrede te bereiken.” In dezelfde zin ontkende Zelenski vol vuur dat hij de door Rusland geannexeerde Krim of de Oost-Oekraïense regio Donbas wil opgeven als Oekraïens grondgebied. Wel wil hij praten met de oosterbuur, voegde hij toe, met als eerste gesprekspunt de vrijlating van tientallen Oekraïense politieke gevangenen in Rusland.

Nu hij is aangetreden als president zal gauw duidelijk worden met wie Zelenski gaat samenwerken. Tot tevredenheid van EU-gezanten stelde hij een aantal prominente hervormers aan als adviseurs. Tegelijkertijd werd de vrees gevoed dat oligarch Igor Kolomojski een vinger in de pap krijgt bij diens toekomstige beleid. De steenrijke zakenman, die eigenaar is van het televisiekanaal waarop Zelenski zijn televisieshows uitzendt, keerde enkele dagen geleden terug naar Oekraïne na zich twee jaar lang schuil te hebben gehouden in het buitenland na beschuldigingen van zakelijke malversaties. Ook Andrej Portnov, die een hooggeplaatste adviseur van voormalig president Janoekovitsj is en op internationale sanctielijsten figureert, landde afgelopen weekend na vijf jaar ballingschap op de luchthaven Kiev.

Zelenski ontkent ten stelligste dat er meer is dan een zakelijke relatie met Kolomojski en over Portnov zei hij maandagochtend niets. Wel nodigde hij de miljoenen Oekraïense migranten uit om terug te keren naar hun land en beloofde hij hun het Oekraïense staatsburgerschap. “We hebben jullie hard nodig”, zei hij. “Breng geen souvenirs mee, maar jullie kennis en ervaring. Dan beginnen we samen aan een een nieuw tijdperk.”

Lees ook:

Komiek Zelenski, die ‘het systeem komt vernietigen’, nieuwe president Oekraïne na monsterzege

Direct na de bekendmaking van de eerste stempeilingen kwam Zelenski de zaal in Kiev binnen waar honderden journalisten hem opwachtten. “We hebben dit resultaat samen behaald”, zo bedankte hij zijn team. “En omdat ik nog niet aangetreden ben als president, kan ik uit mijn hart spreken, als Oekraïner: kijk naar ons, alle landen van de voormalige Sovjet-Unie. Alles is mogelijk.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden