Nieuwe president Mexico 'AMLO' biedt een boodschap van hoop

Mexico's nieuwe president Andrés Manuel López Obrador viert zijn overwinning op straat met zijn aanhang in Mexico-Stad. Beeld AFP

De linkse Andréz Manuel López Obrador (AMLO) wordt de nieuwe president van Mexico. Volgens exitpolls kreeg hij zondag tussen 43 en 59 procent van de stemmen. De populist wil de corruptie aanpakken, maar geeft weinig prijs over zijn beleid.

Het kan verkeerd uitpakken als je een campagnebijeenkomst organiseert op de dag dat het Mexicaanse nationale elftal op het WK in Rusland tegen Duitsland speelt. Maar Andrés Manuel López Obrador blaakte van het zelfvertrouwen, en zijn gok pakte goed uit. Mexico versloeg de wereldkampioen en de meer dan tienduizend aanhangers van de presidentskandidaat waren al in vervoering vóór de oud-burgemeester van Mexico-Stad het podium betrad in Ecatepec, aan de oostrand van de hoofdstad.

"We gaan een einde aan de corruptie maken!", schreeuwde hij. Zijn toespraak duurde ruim een uur. López Obrador sprak met scherpe stem, met lange pauzes tussen woorden en zinnen, hier en daar een uitgestoken hand naar het publiek. "We gaan winnen op 1 juli! Mexico gaat winnen op 1 juli!"

Het moet raar lopen, wil López Obrador vandaag niet tot de volgende president van Mexico worden gekozen. AMLO, zoals hij meestal wordt genoemd, en zijn Beweging voor Nationaal Herstel (Morena) hebben een gigantisch gat geslagen met de concurrentie (zie kader).

Het zou zoete revanche voor López Obrador zijn, nadat hij in 2006 en 2012 als tweede eindigde. Beide keren beschuldigde hij zijn tegenstanders van grootschalige stemfraude. Voor een groot deel van de politieke en zakelijke elite van Mexico is een mogelijke overwinning van López Obrador een nachtmerriescenario. Net als tijdens voorgaande campagnes schilderen ze hem af als een gevaarlijke demagoog in de stijl van wijlen Hugo Chávez, die Mexico naar de economische afgrond zal leiden zoals Chávez dat in Venezuela deed. Dit keer lijkt dat echter niet te werken.

Tekst loopt door onder afbeelding

López Obrador staat in de peilingen op voorsprong. Beeld Getty Images

"AMLO is de Grote Communicator van de Mexicaanse politiek. Hij heeft jaren zijn discours kunnen verfijnen", zegt politicoloog Fernando Dworak van de Iberoamerikaanse Universiteit in Mexico-Stad. "Het is onzin hem een socialist in de stijl van Chávez te noemen. Hij is eerder een klassieke Mexicaanse populist en nationalist, die als geen ander de massa's in vervoering brengt en een boodschap heeft die voor veel kiezers op dit moment de juiste is."

Die boodschap is simpel: Mexico wordt geregeerd door een elite die de Mexicanen arm houdt, zelf in grote weelde leeft en die het land in een drugsoorlog heeft gestort die aan meer dan tweehonderdduizend mensen het leven heeft gekost.

Corruptie

López Obrador noemt die elite de 'Maffia van de Macht' en stelt dat alle problemen in het land worden veroorzaakt door corruptie. Zijn oplossing: de sociale zekerheid uitbreiden, onderwijs en gezondheidszorg verbeteren, corrupte politici de cel in gooien en het land veiliger maken. Hij zegt recente projecten als het openstellen van de door de staat gemonopoliseerde energiesector voor buitenlandse investeringen en hervorming van het onderwijs, te willen terugdraaien.

Hoe hij die enthousiaste plannen precies wil gaan uitvoeren is voor veel critici de vraag. In debatten en interviews zei hij simpelweg dat er miljarden dollars vrij zullen komen door 'de corruptie op te lossen', maar hij geeft verder weinig details. Zijn plannen om de drugsoorlog aan te pakken blijven beperkt tot een vaag gedefinieerd voorstel voor 'amnestie' voor drugscriminelen, maar ook daarover geeft hij weinig uitleg.

De aanhang van López Obrador heeft weinig problemen met dat gebrek aan details. Zij wijzen naar zijn termijn als burgemeester van Mexico-Stad, toen AMLO het verstopte wegennet van de metropool sterk liet uitbreiden, het oude centrum in samenwerking met miljardair en Mexico's rijkste man Carlos Slim grondig liet renoveren, en de sociale zekerheid voor kwetsbare hoofdstedelingen flink verruimde. Bovendien heeft niemand AMLO zelf ooit op corruptie of op een opulente levensstijl kunnen betrappen; hij leeft simpel, in tegenstelling tot de weelde waarin veel politici in Mexico zich graag en zichtbaar wentelen.

"De details van zijn verkiezingsprogramma zullen pas duidelijk worden na de verkiezingen", zegt politicoloog en commentator Rodolfo Soriano-Núñez, die López Obrador steunt. "Wat de kiezers nu vooral zoeken, is een boodschap van hoop, en die biedt AMLO."

Grootste verkiezingen

De meeste peilingen geven Andrés Manuel López Obrador rond de helft van de stemmen, het dubbele van Ricardo Anaya van de conservatieve Nationale Actie Partij (PAN). José Antonio Meade van de regerende Partij van de Institutionele Revolutie (PRI) van president Enrique Peña Nieto, die grondwettelijk na één termijn afscheid moet nemen, staat derde.

Mexico kiest vandaag niet alleen een nieuwe president, maar ook een nieuw congres en meer dan tweeduizend burgemeesters, gouverneurs en deelstaatparlementariërs. Het zijn daarmee de grootste verkiezingen in de recente geschiedenis.

Lees ook: De Mexicaanse 'stad die levens vernietigt' snakt naar verandering

Er is een politieke aardverschuiving op komst in Mexico, waar president Peña Nieto afstevent op een nederlaag. In Ecatepec, een van de gevaarlijkste steden in Mexico, is de ontgoocheling groot. Armoede en geweld teisteren de 'stad die levens vernietigt'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden