Nieuwe premier Polen onopvallend figuur

WARSCHAU (DPA, AFP) - De nieuwe Poolse premier, Jerzy Buzek, is ook in Polen een onbekende. De 57-jarige hoogleraar in de scheikunde uit de Zuid-Poolse stad Gliwice bekleedde tot nu toe geen enkele politieke functie. Als het parlement met zijn benoeming instemt, is hij de negende minister-president sinds de omwenteling van acht jaar geleden.

Buzek werd in 1940 geboren in Smilowce, dichtbij de Tsjechische grens, en groeide daar op in een protestantse gemeenschap, een minderheidsgroep in Polen. Hij studeerde aan de plaatselijke polytechnische school, om daarna te gaan werken bij het scheikundige instituut van de Poolse Academie voor Wetenschappen in dezelfde stad.

Gedurende 1970 en 1971 liep hij stage aan de Universiteit van Cambridge in Groot-Brittannië. Behalve Engels beheerst hij ook de Russische en Duitse taal. Tijdens zijn wetenschappelijke carrière publiceerde hij een vijftigtal artikelen.

Jerzy Buzek was in 1980 nauw betrokken bij de oprichting van de vakbond Solidariteit, de eerste onafhankelijke vakbond in het voormalige Oostblok. Toen de organisatie een jaar later verboden werd door het communistische bewind, bleef de scheikundige een van de leidinggevende figuren binnen de ondergrondse voortzetting van Solidariteit in Silezië.

Om zijn illegale werkzaamheden niet in gevaar te brengen, vermeed de academicus elke confrontatie met de Staatsmacht. Vooral door zijn ondergrondse en dus onopvallende activiteiten speelde hij in het latere democratische Polen geen politieke rol van betekenis.

Dat Buzek het nu tot premier lijkt te schoppen, dankt hij dan ook vooral aan zijn goede vriend en voorzitter van de Solidariteits-Alliantie AWS, Marian Krzaklewski. De AWS versloeg tijdens de parlementsverkiezingen van 21 september de regerende communisten met een grotere marge dan was verwacht. Samen met de liberale Vrijheidsunie (60 zetels) kan de aanstaande regering bogen op de steun van een meerderheid in de Sejm, het Poolse parlement.

De populaire voorzitter Krzaklewski, die zelf hoopt over drie jaar president te worden, stond in het krijt bij de kersverse premier. Het was immers Buzek die de jonge Krzaklewski inwijdde in de ondergrondse activiteiten van Solidariteit. De hoogleraar hielp de student destijds ook bij zijn promotie-onderzoek.

Vakbondskringen kennen Buzek als een geboren onderhandelaar met een standvastig karakter. Deze eigenschap zal Buzek overigens hard nodig hebben. Tenslotte liet de moeizame coalitievorming tussen de twee grootste Poolse partijen, de AWS en de Vrijheidsunie, zien dat de Poolse regering vermoedelijk een conflictrijke periode ingaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden