Nieuwe opzet orgelconcours op nationaal niveau

Een nieuwe stichting die het improviserend spelen op orgel wil bevorderen, geeft aan deze kunstvorm zaterdag een eerste impuls met een concours in Zwolle. Organist John Terwal en Hans Fidom, hoofdredacteur van tijdschrift Het Orgel, omschrijven hun initiatief als 'een opmerkelijke vernieuwing' doordat zij het orgel niet per definitie als een kerkelijk muziekinstrument tegemoet treden.

,,Het is prima dat orgels in kerkdiensten gebruikt worden'', zegt John Terwal, ,,en dat mag van mij ook best zo blijven. Maar het orgel is op zichzelf genomen geen religieus instrument. Het is in staat om op eigen kracht een heel eigen kleur aan onze muziekcultuur te geven. Ik denk dat het hoog tijd is om dat te benadrukken.''

Het idee van een improvisatie-concours is overigens niet nieuw. Nederland kende decennialang zo'n nationale wedstrijd die werd gehouden in Bolsward onder de titel 'De zilveren noot'. De belangstelling er voor liep dusdanig terug dat er aan dit evenement tien jaar geleden een einde werd gemaakt.

Hoe anders is dan het nieuwe concours, nu in Zwolle? Dat blijkt, zo vertellen de initiatiefnemers, in eerste instantie uit de keuze voor twee orgeltypes, namelijk het pneumatische orgel in de O.L.Vrouwekerk, beter bekend als de Peperbus (vanwege de vorm van de toren) en van het mechanische orgel uit 1721 in de Grote Michaelskerk.

,,We vinden dat het óók hoog tijd is om te tonen dat orgels waarvan de toetsen op luchtdruk werken, zoals dat van de Peperbus, muzikaal de moeite waard zijn'', meent Hans Fidom. ,,Anders dan veel organisten nog steeds denken, kun je op zulke instrumenten even overtuigend musiceren als op de veelgeroemde barokorgel waarvan toetsen en pijpen met mechanieken aan elkaar verbonde zijn.''

De keuze voor Zwolle heeft er mee te maken; de betreffende kerken liggen vlak bij elkaar. Vier jonge organisten zullen er zaterdag laten horen wat improviseren betekent voor de jongste generatie spelers. Henco de Berg, Hajo Boerema, Erik-Jan van der Hel en Sietze de Vries krijgen thema's op die werden gecomponeerd door Bert Matter en Jan Kleinbussink.

Het klinkend resultaat wordt beoordeeld door Bernard Bartelink, Aart de Kort en Jan Welmers vanaf 10 uur in de Peperbus en vanaf 13 uur tijdens de tweede ronde in de Grote kerk. Behalve geld (vier prijzen van 500 tot 2500 gulden) levert het concours voor de nummer één ook een plaats op voor het internationale concours in Haarlem volgend jaar.

Na het juryberaad en de prijsuitreiking volgt nog een concert door een befaamd propagandist van nieuwe orgelmuziek, Klaas Hoek; hij werkt samen met saxofonist Alan Laurillard. Toegangsprijs tot het eerste Zwolse improvisatie-concours bedraagt vijf gulden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden