Nieuwe opera van Boesmans is een meesterwerk

opera

'Au Monde' De Munt/Brussel *****

Emotionele taferelen waren het zondagmiddag op de bühne van De Munt in Brussel. Daar stond een huilende Philippe Boesmans, van wie zijn nieuwe opera 'Au Monde' net in wereldpremière was gegaan. De voorstelling was opgedragen aan Gerard Mortier, de opera-intendant die op 4 maart overleed, en aan wie Boesmans zo veel te danken heeft.

Mortiers opvolger in Brussel, Peter de Caluwe, herinnerde op het podium aan Mortiers grote verdiensten en hield vervolgens een lofrede op Boesmans.

De Belgische componist, van wie inmiddels zeven opera's over de planken in Brussel (en elders) gingen, werd door De Caluwe geëerd met een grote verrassing. In het aloude auditorium van De Munt hangen plaquettes met de namen van Verdi, Wagner, Janácek, Rossini en Berg. Die voor Boesmans werd onder luid applaus rechts boven de orkestbak onthuld. In gouden letters op een blauw fond staat de naam van Boesmans vereeuwigd tussen die van de grote meesters.

De geste van De Caluwe en De Munt is volkomen gerechtvaardigd. Want Boesmans (77) leverde met 'Au Monde' opnieuw een geweldige opera af - niets minder dan een meesterwerk. Na 'La Passion de Gilles' (1983), 'Reigen' (1993), 'Wintermärchen' (1999), 'Julie' (2005) en 'Yvonne, princesse de Bourgogne'(2009), is 'Au Monde' zijn zesde opera - zeven als je zijn orkestratie van Monteverdi's 'Poppea' (1989) meetelt. Een oeuvre dat staat.

Voor 'Au Monde' werkte Boesmans samen met Joël Pommerat op wiens gelijknamige toneelstuk de opera gebaseerd is. Pommerat schreef zelf het libretto en doet in Brussel ook de geweldige regie. Componist Boesmans vond zichzelf wederom opnieuw uit. Voor elk van zijn opera's heeft hij een geheel eigen taal, en die voor 'Au Monde' is onbeschaamd lyrisch en tonaal. Het fonkelt en flonkert in de orkestbak, waar Patrick Davin de wonderbaarlijk fraaie partituur met het orkest van De Munt tot klinken brengt. Uit die rijke orkestklank maakt zich soms een eenzame accordeon los - schitterend effect.

In de opera is het thema van Frank Sinatra's 'My Way' verwerkt. Een absurd Fremdkörper wellicht, zoals Boesmans wel vaker doet, maar in de opera wordt het lied drie keer geplaybackt door La femme étrangère. De harmonieën en noten van het lied gaan steeds moeiteloos over in Boesmans' eigen klanken en in de grote aria van La seconde fille vormt het zelfs de apotheose op de woorden 'En wij zullen werkelijk vrij zijn'. Hier en elders is de Franse stersopraan Patricia Petibon fantastisch op dreef. Ze gooit zich met overgave in de nieuwe noten.

Petibon heeft de eigenlijke hoofdrol in de opera, die gaat over een stokoude vader, drie dochters, twee zonen, een schoonzoon en een mysterieuze vrouw die in een onverstaanbare taal spreekt. Niets is wat het lijkt in dit familieverhaal, dat het midden houdt tussen Tsjechovs 'Drie zusters' en Maeterlincks 'Pelléas et Mélisande'. De muziek drijft deze wonderlijke personages voort, de regie vangt hen in duistere ruimtes. Noten, woorden en beelden gaan een perfecte symbiose aan, en je wilt steeds meer weten over deze vreemde mensen en wat hen beweegt. Niet dat je er achter komt, maar het proces zelf is meer dan de moeite waard.

Naast Petibon staat een uitstekende cast met mensen als Stéphane Degout (Ori), Charlotte Hellekant (oudste dochter) en Yann Beuron (schoonzoon). Uiteindelijk is het lied van Sinatra Boesmans eigen credo: 'I did it my way'. En hoe! Gaat dat zien.

Nog te zien t/m zaterdag 12 april.

www.demunt.be

foto bernd uhlig

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden