Reportage

Nieuwe metro voor totaal verstopt en chaotisch Jakarta

De nieuwe metro brengt inwoners van Jakarta in een half uur van het centrum van de stad naar het zuiden. Beeld Hollandse Hoogte

De overvolle megastad Jakarta heeft een gloednieuwe metro, die snel en schoon is. Maar toch is het de vraag of de nieuwe lijn het gigantische vervoersprobleem gaat oplossen. Indonesiërs zijn verstokte autorijders.

“Normaal doe ik er ruim twee uur over om mijn bestemming te bereiken, maar met de nieuwe metro ben ik er in 15 minuten. Het is makkelijk en efficiënt,” zegt forens Sri Umawati. Indonesiërs zitten nog een beetje onwennig in de MRT, de nieuwe metro die een paar weken geleden in Jakarta is geopend. 

De metro lijkt vooral nog een toeristische attractie. Veel mensen maken foto’s, heel druk is het nog niet. “Ik ben er erg blij mee. Ik moet naar het ziekenhuis en met de auto doe ik er vaak meer dan twee uur over, nu maximaal een half uurtje,” zegt de 62-jarige Rosma Watimani. 

Wie opstapt bij station Dukuh Atas in het zakencentrum, waant zich in een ander land. De chaos van Jakarta waar de auto’s rij aan rij staan en brommers overal tussendoor krioelen lijkt veranderd in een stukje geordend Singapore. “We willen voetgangers hier de ruimte geven”, vertelt Muhamad Kamaluddin,  bestuurssecretaris bij de MRT. “Dit is het nieuwe Jakarta, de metro zal de stad een heel ander aanzien geven.” 

Al sinds de jaren tachtig is er gesproken over een metro in Jakarta. Pas in 2013 ging de eerste schop de grond in. “De politiek lag dwars, technisch kon het allang”, zegt transport-onderzoeker Alvinsyah van de Universiteit Indonesië. Ook Kamaluddin geeft toe dat de regering lange tijd auto’s ruim baan heeft geven. “Maar op een gegeven moment is er geen ruimte meer om nieuwe wegen te bouwen. Daarom is er nu gekozen voor meer en beter openbaar vervoer.”

Infrastructuur

De regering van president Joko Widodo heeft de afgelopen vijf jaar flink ingezet op de verbetering van de infrastructuur in Indonesië. Niet alleen op Java, maar ook in de buitengebieden zijn nieuwe tolwegen, havens, vliegvelden en spoorverbindingen gebouwd.

De nieuwe MRT is vlak voor de verkiezingen geopend, een belangrijk onderdeel van de herverkiezingscampagne van Widodo. De president opende de metro zelf en heeft er sindsdien een paar keer gebruik van gemaakt. Eerder deze week liet hij weten de hoofdstad van het land zelfs te willen verplaatsen naar een ander eiland dan het drukke Java. Waar naartoe en wanneer is nog niet helemaal duidelijk. Vooralsnog zal de MRT de verkeersdrukte moeten verlichten.  “Het kost de economie jaarlijks miljarden euro’s”, zegt Alvinsyah. 

Forenzen

“Voor een forens is het heel normaal om twee tot drie uur te reizen om op het werk te komen. Grond in Jakarta is duur, waardoor veel mensen aan de randen van de stad zijn gaan wonen. Voor hun werk moeten ze alsnog het centrum in. Elk jaar trekken er meer mensen naar de hoofdstad waar nu al 11 miljoen inwoners zijn, inclusief de randgebieden zelfs 30 miljoen. De stad is niet op zo veel mensen gebouwd.”

Muhamad Kamaluddin glimt van trots als hij het metro-station diep onder de grond laat zien. “We hebben nu een lijn van 16 kilometer die je comfortabel in een half uur van het centrum naar het zuiden van de stad brengt. 6 kilometer onder de grond en 10 kilometer over verhoogd spoor. In 2030 moet er een metronetwerk door de hele stad liggen.” De toegangspoortjes doen denken aan een Nederlands station. “Dit station ligt 30 meter onder de grond. Je kunt een kaartje kopen maar ook in- en uitchecken met je bankpas.”

Autoliefhebbers

De grote vraag is of de MRT het verkeer in Jakarta ook echt zal verlichten. Indonesiërs zijn verknocht aan hun auto. Een auto met chauffeur is heel normaal en geeft ook status, rijke Indonesiërs ‘sparen’ auto’s. Openbaar vervoer wordt nog veelal gezien als iets voor arme mensen. “Je moet het verkopen en een hele goede service bieden.” 

Alvinsyah is niet al te optimistisch. “Er is een groot plan nodig. De aanschaf en het gebruik van een auto of motor zijn in Indonesië nu veel te goedkoop. Om mensen uit de auto te krijgen zal de regering rekeningrijden moeten invoeren, parkeertarieven heffen en belasting op benzine gaan invoeren. Gemakkelijk zijn die maatregelen niet want ze zullen veel mensen raken.” 

Volgens Muhamad Kamaluddin liggen er al allerlei plannen klaar om het autogebruik duurder te maken. “Het imago van het openbaar vervoer zal op termijn ook veranderen. Kijk naar de gloednieuwe trein waar we nu in zitten. We gebruiken geen tweedehands treinstellen van andere landen meer. We zullen de kwaliteit op peil houden naar internationale standaarden. Daardoor zullen zowel arme als rijke mensen gebruik van de MRT gaan maken.” 

Lees ook: 

Iedere dag dik twee uur in de stampvolle metro

Zhang Xiaoxue (28) rijdt vijf dagen per week met de metro van het oosten naar het zuidwesten van Peking. Die reis duurt meer dan een uur, maar ze houdt vol.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden