Nieuwe machtsfactor bij Israëlische stembus: werkende ultra-orthodoxen

Een ultra-orthodoxe jood, dinsdag in een stembureau in Jeruzalem. Beeld reuters
Een ultra-orthodoxe jood, dinsdag in een stembureau in Jeruzalem.Beeld reuters

Ze leven volgens de strenge regels van het ultra-orthodoxe jodendom, maar nemen wel deel aan de maatschappij. Werkende charediem-joden spelen vandaag bij de Israëlische parlementsverkiezingen een rol van belang.

Op het eerste gezicht hoeven de rechtse ultra-orthodoxe partijen zich nergens zorgen over te maken. Peilingen voorspellen voor hen een aardige verkiezingswinst - en veel van de zetels die ze mislopen zullen gaan naar rechtse partijen die ideologisch aan hen zijn verwant. Toch kunnen ze nog niet tevreden achterover leunen. Het religieuze landschap verandert en de veranderingen hebben vooral betrekking op hun eigen electoraat.

Punt van aandacht is volgens dagblad Haaretz de zogeheten Tov-beweging. Aanhangers daarvan behoren tot de meest orthodoxe stromingen van het jodendom, maar voelen zich naar eigen zeggen niet thuis bij de gevestigde ultra-orthodoxe partijen. Die zijn hen te traditioneel en te zeer gericht op de eigen gemeenschap. Veel van de 'nieuwe charediem' genieten hoger onderwijs of studeren aan een universiteit, anderen zijn in militaire dienst.

Beweging wil ook in parlement
Zondag maakte de leiding van de Tov-beweging bekend dat ze wil deelnemen aan de volgende Knesset-verkiezingen. De beweging heeft zich al enigszins bewezen: bij de gemeenteraadsverkiezingen in de steden Beit Shemesh en Beitar Ilit boekte ze onlangs flinke winsten.

Volgens peilers is landelijk 13 procent van de charediem bereid om op een Tov-partij te stemmen. Maar liefst 41 procent meent dat de overheid werkende charediem-gezinnen discrimineert.

De gevestigde partijen lijken zich bewust van de huidige onvrede. Parlementsleden richtten een deel van hun campagnebijeenkomsten de laatste tijd op de 'nieuwe charediem'. Een van de partijen, Shas, probeerde al met Tov-vertegenwoordigers te onderhandelen. Zonder succes: Shas weigert om de arbeids- en onderwijsparticipatie van charediem te stimuleren.

Geen dienstplicht, wel vrome seksescheiding
Ultra-orthodoxen joden zorgen in Israël al langer voor politieke beroering. Een voorgenomen maatregel om de dienstplicht ook voor hen te laten gelden leidde vorig jaar tot een politieke crisis. Veel orthodoxen volgen liever jarenlang Thora-onderwijs en leven liever van een uitkering.

Extreme orthodoxen zaaien bovendien onvrede door hun vrome regels op te leggen aan andersgelovigen. In de bepaalde wijken, zoals het Jeruzalemse Mea Shearim, scheiden ultra-orthodoxen tijdens het loofhuttenfeest mannen van vrouwen door doeken op te hangen. Winkels die niet aan de strengste religieuze voorschriften voldoen, lopen er het risico vernield te worden. Op bepaalde publieke buslijnen brachten ultra-orthodoxen een seksescheiding aan: vrouwen moesten zich afzonderen.

Ultra-orthodoxe joden, zondag bij een anti-verkiezingsbijeenkomst in de Jeruzalemse wijk Mea Shearim. Beeld getty
Ultra-orthodoxe joden, zondag bij een anti-verkiezingsbijeenkomst in de Jeruzalemse wijk Mea Shearim.Beeld getty
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden