Nieuwe leider Boko Haram symbool voor diepe scheuring?

Een beeld van een markt in Maiduguri. De nieuwe leider zegt dat hij geen markten meer wil aanvallen.Beeld ap

De Nigeriaanse terreurbeweging Boko Haram heeft een nieuwe leider én een nieuwe strategie: geen moslimslachtoffers meer maken maar  de 'verchristelijking' bestrijden.

De Nigeriaanse terreurbeweging Boko Haram heeft een nieuwe leider. De onbekende Abu Musab al-Barnawi gaf daarover een interview aan een publicatie van Islamitische Staat, die al-Barnawi omschrijft als de nieuwe 'wali' (titel van gouverneur binnen een kalifaat) van hun West-Afrikaanse filiaal. Ex-leider van Boko Haram, de illustere Abubakar Shekau onder wie Boko Haram van een sekte uitgroeide tot een moordapparaat, verklaarde zich vorig jaar loyaal aan IS.

Maar is Al-Barnawi, die voorheen woordvoerder bij Boko Haram zou zijn geweest, werkelijk de nieuwe leider of er is er sprake van een scheuring in de terreurbeweging? Vlak na de bekendmaking liet Shekau, na een jaar stilte, in een audioboodschap weten te zijn 'misleid' en dat hij nog steeds de leider van Boko Haram is.

De twee zijn het oneens over de strategie van Boko Haram, een slepende kwestie binnen de organisatie. Al-Barnawi zegt een einde te willen maken aan aanslagen op moskeeën en moslims en zich te willen richten op christelijke doelwitten.

In 2012 scheidde een deel van de groep zich af onder de naam Ansaru. De afvalligen waren tegen de willekeurige aanvallen op burgers. Boko Haram, dat volgens de recentste Global Terrorism Index meer slachtoffers maakt dan IS, voerde de afgelopen jaren vaak aanvallen op moskeeën of drukke markten uit. De slachtoffers, tienduizenden sinds de grootschalige aanslagen en massaontvoeringen onder Shekau, waren meestal moslims. Al-Barnawi wordt vooral met Ansaru, dat bekendstaat om het ontvoeren van buitenlanders, in verband gebracht.

Werkterrein
De gekozen strategie van Al-Barnawi zou kunnen betekenen dat de terreurorganisatie, die het door moslims gedomineerde noordoosten van Nigeria als thuisbasis heeft, haar werkterrein gaat verleggen richting het zuiden. Daar wonen meer christenen dan in het noorden. Wellicht kies Al-Barnawi daar ook voor omdat er steeds minder draagvlak onder de bevolking. Hoewel de meeste noorderlingen de terreurgroep vooral vrezen, kon Boko Haram in dit arme en onderontwikkelde deel van Nigeria ook wel rekruteren onder de jongeren.

Volgens Al-Barnawi is er een westers complot om de regio te 'verchristelijken', onder meer via hulporganisaties. "Ze buiten de ontheemden uit, die lijden in de oorlog die woedt. Ze geven hen eten, onderdak, en verchristelijken vervolgens hun kinderen." Boko Haram zal terugslaan door 'boobytraps te leggen in elke kerk die bereikt kan worden en alle burgers van het kruis te vermoorden', aldus al-Barnawi.

Lot ex-leider
Het interview met hem werd woensdag gepubliceerd in de wekelijkse IS-nieuwsbrief al-Nabaa. Daarin werd niet helder wat er met Shekau is gebeurd en waar hij nu is. Precies een jaar geleden waren er - voor de zoveelste keer - nog grote twijfels over zijn lot omdat er al maanden geen dreigende videoboodschap meer van hem was verschenen. In de audio-boodschap van tien minuten zwoer hij dat hij met andere leden doorgaat met zijn strijd.

De verdeeldheid bij Boko Haram speelt het Nigeriaanse leger in de hand. Dat heeft het afgelopen jaar weliswaar successen geboekt tegen het onbekend aantal Boko Haram-strijders maar ze zeker nog niet op de knieën gekregen. Vorige week nog vielen ze een humanitair konvooi van de Verenigde Naties aan, waardoor hulp aan onder meer een grote groep ondervoede kinderen even stil lag.

De voormalig leider van Boko Haram, Abubakar Shekau.Beeld afp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden