Nieuwe investeerder maakt lachertje van beurs

Bedrijven worden steeds vaker overgenomen door investeringsmaatschappijen. Bij Vendex KBB en uitgever PCM staan ze op de stoep. Ze zijn kapitaalkrachtig en bemoeizuchtig. ,,Het zijn handelaren in bedrijven.''

AMSTERDAM - Vaak komen ze via de voordeur, maar als het moet lopen ze om naar de achterdeur. Investeringsmaatschappijen spelen een steeds belangrijkere rol bij het opkopen van bedrijven. Hun positie is sterker geworden nu financiering van ondernemingen op de beurs slechter loopt.

De stalkers van de financiële wereld, noemde Robert Hazelhoff, voormalig ABN-bestuursvoorzitter, de moderne lichting kapitaalverschaffers. Ze staan bekend als snel en streng, maar zijn ze dat ook? Zowel detailhandelsconcern Vendex KBB als uitgeverij PCM praat met grote investeringsgroepen omdat het aantrekken van vers kapitaal noodzakelijk is.

Namen als 3i, CVC, K-Capital, Cinven, Permira en KKR (Kohlberg, Kravis & Roberts) klinken als er een nieuwe geldschieter wordt gezocht. Deze investeerders kopen niet per se complete bedrijven maar kunnen ook een onderdeel overnemen. Zo kreeg het noodlijdende automatiseringsbedrijf Getronics weer lucht door het onderdeel dat loonstrookjes maakt te verkopen aan investeerder Alpinvest. CVC kocht een paar jaar geleden de bouwmarkten van Gamma en Karwei en deed die vorig jaar weer van de hand.

Niet alleen de lagere beurskoersen (het uitgeven van aandelen levert minder op) maakt de investeringsmaatschappijen tot een sterk alternatief, ook de toegenomen assertiviteit van de aandeelhouder. Volgens Paul Frentrop van Deminor, adviseur van aandeelhouders, krijgen kapitaalverschaffers steeds meer in de gaten dat ze via de beurs geen voet tussen de deur krijgen en hun geld beter naar een investeringsmaatschappij kunnen brengen. Die koopt belangen in ondernemingen of neemt de zaak helemaal over en eist invloed.

Partijen met veel geld zoals pensioenfondsen, verzekeraars, maar ook clubs die oud familiekapitaal beheren, steken steeds vaker hun geld in investeringsmaatschappijen, in financiële kring aangeduid als private equity, in plaats van in een belegging op de effectenbeurs. Alpinvest is het investeringsbedrijf van de pensioenfondsen ABP en PGGM.

Kenmerk van de nieuwe investeerders is dat ze zich bemoeien met het beleid van de onderneming waarin ze beleggen. Behalve geld kan er ook nieuw management worden geleverd. Het doel is uiteindelijk om de waarde van de onderneming te vergroten en de zaak weer door te verkopen na zes of zeven jaar.

De investeringsmaatschappijen worden steeds sterker. Alpinvest bijvoorbeeld heeft 14 miljard euro te besteden, is de grootste van Europa, en hoort bij de top drie in de wereld. Deze investeerder koopt en verkoopt zelf bedrijven, maar doet dat ook indirect, door geld te investeren in bijvoorbeeld CVC. De grote spelers beheren allemaal 2 tot 5 miljard euro.

Het grootste deel van het kapitaal van Alpinvest wordt geleverd door ABP en PGGM, maar ook andere partijen brengen geld in, zoals een Canadees pensioenfonds en het Nederlandse pensioenfonds voor de horeca. ,,In ruil voor een hoger risico krijgen ze als het goed is 5 procent meer rendement bij ons'', zegt directeur Volkert Doeksen van Alpinvest.

Doeksen schat dat 50 procent van de grote overnames vorig jaar zijn gedaan door investeringsmaatschappijen. Dat een bedrijf in dezelfde branche een concurrent koopt, gebeurde steeds minder. Veel investeringsmaatschappijen hebben al flink kapitaal verzameld in de periode dat de beurskoersen hoog waren. Bedrijven die nu vers kapitaal nodig hebben kunnen op de beurs moeilijker terecht dan een paar jaar geleden, maar treffen bij investeringsmaatschappijen een goed gevulde kas.

Zijn de investeringsmaatschappijen snel en streng? Doeksen: ,,Minstens 20 procent rendement is het doel. Dat wil niet altijd zeggen dat we dit ook halen. Maar als we van tevoren al zien dat 20 procent er niet in zit, doen we het niet.''

Maar daar staat volgens hem tegenover dat de 'financial guys' oog hebben voor de lange termijn, terwijl bedrijven op de beurs vaker onder druk staan om ieder kwartaal mooie cijfers te laten zien. Voor werknemers is een financiële partij daarom geen verkeerde keus, vindt Doeksen. ,,Als je wordt overgenomen door een concurrent, heb je vaak overlap van activiteiten.''

Ook Frentrop vindt investeringsmaatschappijen geen botte financiers. ,,De waarde moet stijgen. Het zijn handelaren in bedrijven. Ze doorbreken het old boys network van bestuurders die zonder gevolgen bedrijven slecht konden blijven leiden. Ze gaan ondernemen bij een bedrijf en dat is ook in het belang van de werknemers. Een slechte directie is veel schadelijker voor het personeel.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden