Nieuwe generatie wint in Hongkong

radicaal | Jonge onafhankelijke kandidaten die durven te praten over onafhankelijkheid, scoren goed bij verkiezingen in Hongkong.

GIJS MOES en REDACTIE BUITENLAND

Het duurde even voor Peking gisteren reageerde. Het succes van de jonge, democratisch denkende kandidaten bij de verkiezingen in Hongkong had de machthebbers blijkbaar overvallen. Maar in de loop van de dag kwam er een harde reactie: China zal zich 'vastberaden verzetten' tegen meer zelfstandigheid voor de voormalige Britse kroonkolonie.

De verwachtingen voor de verkiezingen voor de Legco, het lokale parlement van Hongkong, waren niet hooggespannen. De pro-democratische krachten in het parlement hadden in de vorige periode weinig bereikt. Bovendien konden de pro-Chinese kandidaten profiteren van het complexe kiesproces, waarbij de helft van de zetels niet via directe verkiezingen verdeeld worden.

Toch hebben jongeren die meer democratie en meer zelfstandigheid willen, het bij de verkiezingen van zondag opvallend goed gedaan. De opkomst was met 58 procent hoog voor Hongkongse begrippen. Sommige nieuwe parlementariërs, zoals de 23-jarige Nathan Law, wisten zelf niet direct hoe ze moesten reageren op de uitslag (zie kader).

Hongkong heeft sinds de overdracht van Groot-Brittannië naar China in 1997 altijd gelaveerd tussen een eigen koers en gehoorzaamheid aan Peking. De voormalige kroonkolonie kreeg de toezegging dat zij voor een periode van vijftig jaar volgens eigen regels bestuurd zou worden. 'Een land, twee systemen' was het motto van de voormalige leider Deng Xiaoping.

Maar de Chinese Communistische Partij had weinig zin in een democratisch experiment. Dat bleek ook in 2014 toen de zogeheten paraplu-protesten, die het centrum van de stad maandenlang lamlegden, weinig opleverden. De belangrijkste eis was dat de hoogste bestuurder van Hongkong direct gekozen zou worden, niet door een kiesraad waarop Peking veel invloed uitoefent.

De nieuwe onafhankelijke parlementariërs zijn radicaler dan de oudgedienden in het pro-democratische kamp, van wie de meesten nu het veld ruimen. Sommige nieuwelingen pleiten zelfs voor onafhankelijkheid. Hoe de Chinese president Xi Jinping en de partij met de nieuwe generatie in de Hongkongse politiek omgaan is onzeker. Maar onafhankelijkheid zullen zij nooit accepteren.

De democraten krijgen, met circa dertig van de zeventig zetels, voldoende gewicht om besluiten van het stadsbestuur te blokkeren. Zij zullen het wel moeten opnemen tegen een grotere groep Peking-getrouwe collega's. Insiders verwachten dat het de komende jaren hard tegen hard zal gaan.

Minister Raymond Tam, in het bestuur van Hongkong verantwoordelijk voor constitutionele zaken, probeerde gisteren olie op de golven te gooien. Hij zei dat het bestuur zijn best zal doen de jongeren 'te laten bijdraaien naar een meer gematigde positie'. Maar als de jonge democraten dát doen, zijn ze hun zetel bij de volgende verkiezingen waarschijnlijk zo weer kwijt.

23-jarige parlementariër

Nathan Law was gisteren 'nogal geschokt' na de voor hem fraaie verkiezingsuitslag. De 23-jarige voormalige studentenleider haalde het op een na hoogste aantal stemmen in zijn kiesdistrict Hong Kong Island.

Maar Law herpakte zich snel en maakte duidelijk dat hij geen water bij de wijn zal doen. De nieuwe pro-democratische parlementariërs in Hongkong zijn volgens hem nu 'verenigd in de strijd tegen de Communistische Partij'. Nergens anders in China kan een lokale politicus zoiets ongestraft zeggen.

Law weet met wie hij te maken krijgt: tijdens de protesten in 2014 onderhandelde hij namens de demonstranten met de bestuurders van Honkong. In april van dit jaar richtte hij met medestanders Demosisto op. De jonge partij, die strijdt voor zelfbeslissingsrecht, is nu de grootste democratisch georiënteerde fractie in het parlement van Hongkong - maar niet de radicaalste. De nieuwe partij Youngspiration pleit voor regelrechte onafhankelijkheid.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden