Nieuwe Europese privacyregels kunnen vooral Facebook raken

null Beeld RV
Beeld RV

Europa krijgt volgend jaar mei nieuwe privacyregels. Dat kan vooral Facebook raken.

Microsoft was in de jaren negentig en begin van deze eeuw oppermachtig en kreeg een miljardenboete van de Europese Commissie omdat het bedrijf die macht misbruikte. Google, ook zo'n machtsblok, overkomt nu hetzelfde. Is de jongste technologiereus Facebook de volgende die in Brussel over de knie gaat?

Als dat gebeurt, dan niet op de manier waarop Google en Microsoft moesten bloeden, denkt Stefan Kulk. Volgens de onderzoeker die zich bij de Universiteit Utrecht bezig houdt met privacy, wetgeving en technologie ging het bij Google en Microsoft over misbruik van de machtspositie om de concurrentie klein te houden. Bij Facebook speelt iets anders: privacy.

Die privacy-regels zijn in Europa strenger dan in de VS en worden volgend jaar mei nog aangescherpt. Toch hoeft Facebook niet te vrezen dat Europa ineens een onbegaanbaar gebied wordt, denkt Kulk. "Ik ben niet zo overtuigd van de kracht van de regels. Het uitgangspunt is en blijft dat bedrijven veel mogen met persoonlijke gegevens, mits iemand toestemming heeft gegeven."

Daar is iedereen natuurlijk zelf bij. Niemand hoeft akkoord te gaan. Toch is een 'eigen keuze' volgens Kulk iets anders dan een 'vrije keuze'. "Sociale netwerken als Facebook hebben een machtspositie. Iedereen zit erop. En als het niet bevalt, heeft het geen zin om in je eentje over te stappen op een andere dienst. Sociale netwerken hebben pas nut als veel mensen er gebruik van maken. Daar zit gelijk ook een link met Google, dat is veroordeeld wegens misbruik van zijn machtspositie."

Wie erachter wil komen wat Google en Facebook doen met persoonlijke gegevens moet over doorzettingsvermogen beschikken. De bedrijven moeten dan ook duidelijker zijn over wat zij weten en wat zij met die kennis doen. "Omdat dat gebeurt op basis van algoritmes, moeten zij inzicht geven in hoe die algoritmes werken."

Plaagstootje

Dat gebeurt nu onvoldoende. Anders dan bij mededingingszaken zijn het bij privacyovertredingen de privacywaakhonden in de lidstaten die een vuist moeten maken tegen de internetgiganten. De Franse privacywaakhond deelde vorige maand een boete uit van 150.000 euro omdat Facebook niet vertelt wat er met gegevens van Fransen gebeurt.

Een plaagstootje. Italië legde vorige maand een boete van 3 miljoen euro neer bij WhatsApp, onderdeel van Facebook. Ook dat bezorgt Mark Zuckerberg geen blauwe plek.

Wat hij wel voelt, is de boete van 110 miljoen euro die de Europese Commissie dit jaar uitdeelde omdat WhatsApp en Facebook gegevens uitwisselen. Dat was bij de overname van WhatsApp niet afgesproken.

Al hebben lidstaten minder macht dan de commissie, toch kunnen ze gemeen bijten. Daarom trekken Nederland, België en Duitsland samen op in een onderzoek naar onrechtmatig gebruik van gegevens.

En er komen nieuwe wapens. Volgens de regels die volgend jaar ingaan, mogen lidstaten straks een boete geven tot 4 procent van de wereldwijde jaaromzet. "Met die verhoging zijn landen straks geen papieren tijger meer en kunnen ze grote Amerikaanse bedrijven echt pijn doen."

De nieuwe regels

Volgend jaar mei gaan de nieuwe regels over privacy in. Diensten als WhatsApp, Facebook Messenger en Skype moeten dan garanderen dat niemand kan meekijken of -lezen bij persoonlijke gesprekken. Toestemming geven voor cookies hoeft straks niet meer op elke website. Een keer een akkoord geven via de browser is genoeg.

Nationale toezichthouders krijgen meer bevoegdheden zodat zij bij overtredingen hogere boetes mogen opleggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden