Nieuwe Eta, nieuwe terreur

Spanje staan nog minstens tien jaar Eta-terrorisme te wachten. De aanslagen zullen ongerichter zijn dan vroeger, waardoor onder de burgerbevolking meer slachtoffers kunnen vallen. Dit valt onder andere af te leiden uit een naar de media gelekt verslag van een recent onderhoud tussen de Baskische premier, Juan José Ibarretxe en Arnaldo Otegi, de leider van Herri Batasuna, de politieke arm van Eta.

Beiden ontkennen dat dergelijke sombere voorspellingen zijn gedaan. Maar in de Spaanse hoofdstad wordt al veel langer rekening gehouden met aanhoudende terreuraanslagen door de Baskische afscheidingsbeweging. Ondanks recente arrestaties in Frankrijk (een deel van de Eta-top), Spaans Baskenland (de politieke steunorganisatie van Eta), Sevilla (een Eta-commando) en het feit dat vier terroristen zichzelf opbliezen in Bilbao kort voordat ze een autobom wilden plaatsen, blijkt dat er nu meer Eta-commando's in Spanje actief zijn dan vóór het ingaan van het bestand, bijna twee jaar geleden.

Onderzoekers menen dat de laatste tijd een nieuwe lichting van terroristen is aangetreden die met nekschoten en bomaanslagen de politieke eisen van de Eta willen afdwingen. Het zou gaan om jongeren van gemiddeld 28 jaar, die politiek nauwelijks geschoold zijn, en gedreven worden door blinde haat tegen de centrale regering in Madrid. Hun enige ideologie is het geweld. ,,We zijn niet in staat geweest om een nieuwe, monstrueuze hergeboorte van Eta te voorkomen'', meent een voormalig Baskisch politicus.

De nieuwe lichting is geschoold in de zogenaamde 'kale borroka', de 'intifada' in Spaans Baskenland. Het gaat om goed getrainde en georganiseerde bendes, voortgekomen uit Jarrai, een onder de paraplu van Eta en Herri Batasuna opererende jeugdorganisatie. De groepjes gemaskerde jongeren slaan doorgaans 'snachts toe met molotovcocktails, en vernielen banken, bussen, boekenzaken en partijkantoren. Ze hebben de laatste jaren voor tientallen miljoenen guldens schade toegebracht.

,,Het gaat om een nieuwe Eta-generatie die geschoold is in haat. Het is een nieuwe structuur van het terrorisme waartegen de Baskische politie onvoldoende optreedt'', stelde minister Jaime Mayor Oreja van binnenlandse zaken gisteren in een interview met het dagblad ABC. Mayor Oreja zwijgt op de vraag of Spanje nu nog eens tien jaar terrorisme kan verwachten. ,,Niemand kan het beroep van profeet uitoefenen.''

Was het Eta-terrorisme vroeger zoveel mogelijk gericht op 'vijandelijke doelen' (militairen en politie), in het huidige Eta-offensief worden steeds meer politici, leden van de rechterlijke macht, journalisten en ondernemers op de korrel genomen die weigeren de zogenaamde revolutionaire belasting te betalen.

De aanslag afgelopen maandag in Madrid, waarbij drie doden vielen, heeft aangetoond dat de jonge terroristen minder kieskeurig worden in hun doelen. In regeringskringen wordt rekening gehouden met een buitenproportionele aanslag in het centrum van Madrid of Barcelona. De laatste drie maanden is twee keer een busje met meer dan duizend kilo springstof onderschept.

Met negentien doden komt het Eta-terrorisme al dicht in de buurt van het laatste rampjaar 1992. Toen vielen er 26 doden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden