Nieuwe burgemeesters beloven Fransen absolute voorrang in hun eigen land

AMSTERDAM - Langzaam maar zeker nestelt het rechts-extremisme zich in de Franse politiek. Het Front national van Jean-Marie Le Pen heeft het burgemeesterschap in drie steden veroverd en het aantal gemeenteraadszetels verdubbeld. Een algehele mobilisatie tegen de partij heeft de opkomst van het FN niet kunnen voorkomen.

De twaalfde stad van Frankrijk, de Middellandse-Zeehaven Toulon met 170 000 inwoners, krijgt nu een burgemeester van het Front national. Ook de kleinere zuidelijke steden Marignane (32 000 inwoners, ten noorden van Marseille) en Orange (26 000, in het Rhone-dal) worden nu geleid door deze partij met haar leuze 'Frankrijk voor de Fransen'.

“Drie vlekken in Frankrijk”, opent het dagblad Libération, drie vlekken waar de rassenhaat wortel heeft geschoten. En dan is er nog een vierde vlek, het grote Nice aan de Rivièra, waar een oud-vriendje van Le Pen, Jacques Peyrat, de overwinning heeft behaald. Peyrat mag dan wel vorig jaar uit het FN zijn gestapt, hij heeft de ideeën van Le Pen overgenomen. De in Nice populaire Peyrat zag in dat hij onder de vlag van het FN minder kans maakte op een overwinning dan als onafhankelijke kandidaat.

“We hebben gewonnen”, riepen met Franse vlaggen zwaaiende FN-ers luidkeels in de straten van Toulon. De nieuwe burgemeester, Jean-Marie le Chevallier, liet zich bejubelen in een parade en verzekerde het publiek dat de Franse burgers absolute voorrang krijgen in hun eigen land. Jean-Marie Le Pen liet gisteren na de verkiezingsuitslagen nog eens weten dat zijn partij op alle plaatsen waar dat mogelijk is Fransen eerder een baan zal geven dan niet-Fransen.

In andere steden waar het FN in de eerste ronde op 11 juni op een burgemeesterschap leek af te stevenen, is voorkomen dat de rechts-extremisten opnieuw zouden winnen. Le Pens rechterhand Bruno Mégret, die in de eerste ronde maar liefst 43 procent van de stemmen behaalde in de stad Vitrolles (nabij Marseille), werd in de tweede ronde verslagen. De oproep aan alle bewoners om massaal op te komen om een nieuwe winst te voorkomen had geholpen.

In de Elzasser stad Mulhouse werd een andere tactiek gehanteerd. Via een unieke 'republikeinse' samenwerking van links en rechts kon daar de socialistische burgemeester Jean-Marie Bockel zijn zetel behouden ondanks de populariteit van FN-kandidaat Gérard Freulet.

Ook het advies van de Parti socialiste aan eigen kansloze kandidaten om uit de verkiezingsrace te stappen, heeft geholpen. In het nabij Parijs gelegen Dreux stemden de socialisten massaal op een gaullist om daarmee te voorkomen dat de sterke FN-kandidate Marie-France Stirbois burgemeester zou worden. Een dergelijke samenwerking zou in Toulon, waar de partijen geen afspraken maakten, zeker voorkomen hebben dat daar de FN met de winst ging strijken.

De Parti socialiste kan tevreden terugblikken op de gemeenteraadsverkiezingen. Na de enorme verliezen bij de parlementsverkiezingen van 1993 en de Europese verkiezingen van 1994 is de achteruitgang definitief stopgezet. De goede prestatie van Lionel Jospin bij de presidentsverkiezingen begin mei (47,4 procent) had waarschijnlijk ook zijn uitstraling op de burgemeesterskandidaten van de PS.

Een stad als Parijs, waar de huidige Franse president Chirac als burgemeester bij vorige gemeenteraadsverkiezingen een 'grand slam' wist te behalen met alle twintig arrondissementen, is nu voor een deel in handen gevallen van de socialisten. De PS wist maar liefst zes arrondissementen op rechts te veroveren. Een schandaaltje over het verwerven van goedkope huurwoningen voor zijn eigen kinderen door Chiracs opvolger Jean Tibéri zou daar de reden van kunnen zijn. Premier Alain Juppé, zelf winnaar in Bordeaux, leek de schuld te geven aan Tibéri. Het resultaat toonde volgens Juppé dat “Parijs zonder Chirac niet hetzelfde is als Parijs mèt Chirac.”

Rechts heeft ook enkele klinkende overwinningen behaald. De stad Marseille, 48 jaar in handen van de socialisten, krijgt nu een gaullistische burgemeester. Ook Avignon, Le Havre, Beziers, Maubeuge en Arras zijn in handen van rechts gevallen. Daarentegen namen de socialisten in Grenoble, Rouen, Arles en Tours het burgemeesterschap van rechts over. De communisten wonnen in de grote zuidelijke stad Nîmes. De partijen die loyaal zijn aan president Chirac hebben in 103 steden met een inwonertal boven de 30 000 gewonnen, de linkse partijen in 120 steden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden