nieuwe boeken over fictie

Onze Gouden Eeuw bracht schrijvers voort wier namen iedereen nog kent: Bredero, Vondel, Huygens, Cats. Maar deze grondige studie (deel van een serie die onze héle literatuur omvat) belicht ook de sociale en historische context van deze klassieken en nog veel meer: zoals de plaats van schrijvende vrouwen, de literatuur van Friesland, Leiden, Dordrecht, Antwerpen. En (verrassend!) de religieuze literatuur in de Spaanse Nederlanden.

Bestaat er eigenlijk wel verschil in kwaliteit tussen de Beatles en Schubert (zoals neoconservatieven als Dalrymple benadrukken)? Of tussen Kluun en Harry Mulisch? Hoe ontstaat eigenlijk de kwalificatie ’literair’? Welke rol spelen critici in die toekenning en wat is de invloed van de commercie? Op zulke vragen wordt ingegaan in deze bundel. De auteur is hoogleraar Nederlandse letterkunde in Nijmegen.

Ten onrechte wordt de Verlichting altijd geassocieerd met rationalisme en technocratie, stelt de auteur, die roem verwierf als criticus van Vrij Nederland. Aan de hand van schrijvers en filosofen als Belle van Zuylen, Voltaire, Diderot en Pascal laat hij zien dat zij de rede niet gebruikten om hun gevoel te onderdrukken, maar om die te beheersen, vorm te geven. Deze ’kennis van het hart’ verdient meer aandacht, betoogt Peeters.

Pas sinds de jaren negentig lijken vrouwen in de literatuur écht voor vol aangezien te worden. Waarom dat zo lang duurde onderzocht promovenda Lenny Vos aan de hand van de literaire loopbanen van Mensje van Keulen, Nelleke Noordervliet en Manon Uphoff.

Pleij bracht in september 2007 al zijn kennis van de Middeleeuwse literatuur van 1400-1560 naar voren in ’Het gevleugelde woord’. Nu hij afscheid neemt van de universiteit biedt die hem een bundel met acht van zijn wetenschappelijke artikelen aan, waarop zijn boek gebaseerd was. Ook deze stukken zijn overigens toegankelijk geschreven.

In ónze tijd geldt ’plagiaat’ als een oerzonde. Maar in de Renaissance lag dat anders, zo wordt in deze studie uitgelegd. Navolging gold als dé manier om zich in literatuur te bekwamen. En ook volgroeide schrijvers keken er niet op neer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden