nieuwe boeken letterkunde

Lotte Jensen: De verheerlijking van het verleden. Helden, literatuur en natievorming in de negentiende eeuw. Vantilt, Nijmegen. ISBN 9789077503928; 269 blz. euro22,50

„Ik Juich! geen hooger heil heeft ooit mijn ziel gestreeld, /Dan dat ik, Nederland! ben op uw' grond geteeld.” Ach ja, had Rita Verdonck nog maar zulke dichters tot haar beschikking! Trots op Nederland was in de negentiende eeuw nog geen loze term. En vaderlandsliefde werd aangewakkerd door de literatuur, met name door teksten over nationale helden, zoals ’De overwintering der Hollanders op Nova Zembla’. Jensens liefdevol-historische blik zet vergeten, want als gezwollen beschouwde, literaire teksten in een nieuw licht. De auteur is werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam en de Radboud Universiteit van Nijmegen. Mooie uitgave.

Mark Leenhouts: Chinese literatuur van nu. Aards maar bevlogen. De Geus, Breda. ISBN 9789044510942; 208 blz. euro24,90

Van Gao Xingjian (Nodelprijswinnaar) hebben we nog net gehoord, maar heel veel weten Nederlanders meestal niet over de moderne Chinese literatuur. Kenner Mark Leenhoutes gidst ons nu vaardig en in kort bestek door dit immense, veelal onbekende terrein.

William Marx: Het afscheid van de literatuur. De geschiedenis van en ontwaarding 1700-2000. Querido, Amsterdam. ISBN 9789021434025; 284 blz. euro18,95

Literatuur speelt geen rol meer in onze samenleving, constateert deze hoogleraar uit Orleans. Maar hij legt de schuld nu eens níet bij de commercie of de opkomst van nieuwe media, maar bij de schrijvers zelf. Die weigerden al in de negentiende eeuw (denk aan Flaubert) de rol van morele gids op zich te nemen en maakten zo zélf de band met de maatschappij los. In de twintigste eeuw (Adorno, Valery, Beckett) kwam dat niet meer goed. Het boek riep in Frankrijk discussie op.

Heerengracht, Zuid-Afrika. Nederlandse literatuur van Zuid-Afrika. Samengesteld door Eep Francken en Olf Praamstra. Contact, Amsterdam. ISBN 9789025418465; 416 blz. euro45

Met de Afrikaanse literatuur (Elizabeth Eybers, André Brink) zijn we wel zo'n beetje bekend. Maar dat in Zuid-Afrika – net als in Indië – ook een Nederlands koloniale literatuur ontstond, is vrijwel onbekend. Deze uitgave geeft een beeld van het bonte palet aan beoefemde genres - naast dagboeken ook door Vondel en Bilderdijk geïnspireerde poëzie – en aan typen schrijvers. „U leest ook volstrekte egocentristen en racisten”, waarschuwen de samenstellers. Vooral historisch interessant.

Herman Sandman: Arcadia der Poëten. Het literaire leven in Groningen 1945-2005. Passage, Groningen. ISBN 9789054521853; 337 blz. euro23,90

Nog tot diep in de twintigste eeuw was Groningen braakliggend literair terrein. Wie wat wilde, trok naar de randstad. Tot Hermans zich er (kort) vestigde, en Gerrit Krol en Rutger Kopland het noorden aanzien gaven. De Groningse jourmalist Sandman sprak tal van betrokkenen en schetst zo de langzame literaire opgang van de stad van 1945 tot 2005. Vooral van de universiteit (Hermans, Vasalis) en het literair café ging enige zuigkracht uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden