'Nieuwe Agnes en Henk kunnen straks moeilijker ruzie maken'

Bemiddelaar Han Noten ziet de 'geest van Dalfsen' terug

'Fantastisch!', 'knappe vondst' en 'helemaal in de geest van Dalfsen'. Het werk dat Jetta Klijnsma en haar vier kwartiermakers gisteren hebben afgeleverd, kan Han Noten alleszins bekoren. In december wisten Noten - burgemeester van Dalfsen en PvdA-senator - en oud-SER-voorzitter Herman Wijffels de elkaar verketterende FNV-bonden te bewegen het nog een keer samen te proberen. In een hotelletje aan de Vecht in Dalfsen beloofden de bonden zelfs om zich te committeren aan iets radicaal nieuws. Voor die omslag legden Klijnsma en de haren gisteren de basis.

Klijnsma kiest voor de oprichting van kleine bondjes, georganiseerd op sector, beroep, doelgroep (vrouw, jong, oud), of zelfs geloof. Goed idee?
"Ja, dit is precies wat we in Dalfsen hebben afgesproken: Geef de ruimte aan diversiteit. Ik hoop dat de kwartiermakers zelf nog een voorstel doen hoe de bonden op te splitsen. Dat moeten ze niet aan zelfstandige krachten overlaten."

Klijnsma regelt zelfs dat bonden die op termijn te groot worden zich moeten opsplitsen, op straffe van verlies van zeggenschap.
"Fantastisch, dat is de oude cellenstructuur. De cel splitst zich op voordat die zich tot dinosaurus ontwikkelt. Volstrekt mee eens. Die logge, centraalgeleide bonden bepalen nu de cultuur. En niet ten goede."

Toch wordt er gemopperd. Opsplitsing leidt tot versnippering. De werknemer staat niet sterker als er plots twee bonden van één koepel over bijvoorbeeld de metaal-cao onderhandelen.
"De metaal, dat is nogal een ruim begrip. Dat is de installatietechniek, de garages, de klassieke metaalbewerking. Die zijn qua karakter behoorlijk onderscheiden. En aan werkgeverszijde is die sector al in vieren gesplitst. Waarom bij de vakbond dan niet? Kan best zijn dat dat op termijn een keer knalt. Dat is gezonde dynamiek. Laat maar komen."

Ook nieuw: de voorzitter die het gezicht wordt van de nieuwe vakbeweging wordt rechtstreeks gekozen door de - op dit moment - 1,4 miljoen leden van de vakbond.
"Een knappe vondst, want daardoor staat die voorzitter sterker tegenover de mensen die de aangesloten bonden leiden (nu kiezen die de voorzitter, red.). Een voorzitter moet weten dat hij op het scherpst van de snede kan onderhandelen met werkgevers of de minister, dat hij afspraken kan maken."

Eens in de drie maanden legt de voorzitter verantwoording af aan een ledenparlement. Worden voorzitter en parlement het niet eens, dan kunnen ze de leden in een referendum om hun mening vragen. Nuttig?
"Ja. Het is een fors parlement, met honderd leden, dus er ontstaan vanzelf fracties die elkaar redelijk in evenwicht houden. Toch, als het escaleert, hebben de leden de laatste stem. Laat ik het zo zeggen: dat maakt het voor een nieuwe Agnes en Henk moeilijker om het conflict aan te gaan, zoals Jongerius en Van der Kolk deden over het pensioenakkoord. In het gesloten bolwerk van nu, kon een patstelling ontstaan.

Eén ding is nog niet geregeld: de verdeling van het geld. Kan dat de boel nog opblazen?
"Elke fundamentele vraag die niet is beantwoord, is een potentieel conflict. Maar iedereen weet: er is geen alternatief voor wat er nu gebeurt."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden