Nieuw plan voor slagveldtoerisme

reportage | Groesbeek kiest eigen koers nu internationaal vrijheidsmuseum in Nijmegen is gesneuveld

Het klinkt gewaagd. In Gelderland begint het kroonjaar van de bevrijding, 70 jaar geleden, deze maand met een lobby voor een nieuw oorlogsmuseum. Twee maanden na het sneuvelen van het plan voor een groot internationaal 'Vrijheidsmuseum WO2' aan de Waal in Nijmegen moet nu in Groesbeek een bescheidener museum verrijzen. Met de provinciale verkiezingen en alle herdenkingen op komst ziet directeur Wiel Lenders van het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945 zijn kans schoon.

"We hebben ons oude plan uit 2007 uit de ijskast gehaald", zegt Lenders in de oude barakken waarin het museum is gevestigd. Vochtplekken laten de huisvestigingsproblemen zien. Het museum is sinds 1987 gehuisvest in bouwketen die van het Zeeuwse werkeiland Neeltje Jans naar dit heuvelachtige Gelderse grensland zijn gebracht. "Het gebouw is óp. Het moet worden vervangen. Wie had nou gedacht dat we vier jaar zouden praten over de plannen in Nijmegen?"

Lenders leidt in sneltreinvaart rond door het museum dat vorig jaar nog een recordaantal van 46.000 bezoekers trok. Buiten hoost het van de regen. Binnen bewonderen enkele Duitsers en Vlamingen de thema-expositie 'Soldiers' met persoonlijke soldatenverhalen over militaire operaties in 1944 en 1945 rond Groesbeek. Die operaties leidden via een U-bocht tot de bevrijding van Noord- en West-Nederland, zegt Lenders. Een medewerkster snelt op hem toe: er is een lekkage ontdekt.

Amerikaanse veteranen drongen aan op een museum over hun ervaringen op het slagveld. Dorpspastoor Gerard Thuring realiseerde hun wens in 1987. Lenders werd in 2001 de eerste vaste directeur en moderniseerde het museum. Maar het onderkomen en de techniek zijn ondanks aanpassingen achterhaald. Radio Oranje speelt vanaf een cassettebandje. Het parachutevormige zeil van de opvallende erekoepel voor gevallen soldaten is groen van de alg.

Investeren leek ook lang onnodig. Een vervangend lokaal paviljoen zou als 'sitemuseum' van Nijmegen alleen verhalen vertellen over de betekenis van Groesbeek op het wereldtoneel en over oorlogsbeleving in het grensland. "Nu het Vrijheidsmuseum van de baan is, kunnen we het hele verhaal van de Tweede Wereldoorlog hier uitgebreider vertellen aan een internationaal publiek", zegt Lenders, doelend op vooral Duitsers, Britten, Amerikanen en Canadezen. "Een museum met meer beleving."

Lenders heeft haast. Hij wil niet weer eens vijf jaar discussie over een nieuw oorlogsmuseum. "Mijn handen jeuken." In de Gelderse politiek proeft hij veel enthousiasme voor meer slagveldtoerisme uit binnen- en buitenland. "Over de kansen daarvan bestaat in de politiek geen twijfel", weet hij. "Wat zou het mooi zijn om in het volgende kroonjaar, 2020, open te gaan." De gemeente Groesbeek wil al 600.000 euro reserveren.

De Gelderse Staten discussiëren vandaag over wat ze doen met hun 'Vrijheidsmuseum WO2'-miljoenen. "We nemen dat museumconcept niet over", benadrukt Lenders. "Maar een nieuw museum in Groesbeek kan iets toevoegen aan Nederland en Gelderland. Welke Amsterdammer weet nou dat zijn stad is bevrijd door soldaten die hier 8 februari 1945 vertrokken?"

undefined

Groesbeek blijft toch Groesbeeks

De gemeentenaam Berg en Dal vervangt per 2016 de tijdelijke naam Groesbeek. Dat heeft de nieuwe gemeenteraad besloten van deze fusiegemeente waarin Groesbeek, Ubbergen en Millingen aan de Rijn op 1 januari opgingen. In november vond daar bij de herindelingsverkiezingen ook een referendum plaats over de naam. Veel Groesbekers wilden dat Groesbeek zo bleef heten. Maar zij trokken bij het referendum nipt aan het kortste eind. Om teleurgestelde inwoners in Groesbeekse dorpen tegemoet te komen, krijgen komborden in de kernen Breedeweg en De Horst de naam 'Groesbeek' ervoor.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden