Nieuw patriottisme slaat aan in Polen

Een demonstratie tegen de omstreden Poolse Holocaust-wet in Warschau een paar weken geledenBeeld AFP

De Poolse regering scoort met het aanwakkeren van slachtofferschap. Er komt nu een ‘Polocaust’-museum.

In het buitenland kan de omstreden Poolse Holocaust-wet rekenen op veel kritiek, maar in Polen zelf is daar niets van te merken. In de afgelopen twee weken hebben de president en de premier hun populariteit alleen maar zien toenemen blijkt uit een recente peiling. Van de respondenten steunt 57 procent de Poolse president Duda, een toename van 8 procentpunt ten opzichte van vorige maand.

Toen namen het Poolse parlement en de senaat een wet aan die erop neerkomt dat de Polen niet in verband mogen worden gebracht met de concentratiekampen en misdaden van de nazi’s tijdens de Tweede Wereldoorlog.  

De nadruk die de regering legt op het slachtofferschap kan in Polen rekenen op veel steun. Daar past ook het voorstel in van een zogenoemd Polocaust-museum. Deze week zei de Poolse onderminister voor cultuur Jaroslaw Sellin dat het hem een goed idee lijkt om zo’n museum in het leven te roepen. Hij benadrukt dat de Slavische volkeren door Hitler ook als inferieur werden beschouwd. Daar zijn volgens Sellin veel Polen het slachtoffer van geworden.

“Ik denk dat het verhaal over het lot van de Polen tijdens de Tweede Wereldoorlog verteld moet worden”, zei Sellin deze week in Poolse media. “Het is niet genoeg om officiële Duitse documenten te lezen om te weten dat na de Joden, de Slaven het doelwit waren. Polen in het bijzonder.”

Patriottisme

Waar en wanneer het museum gebouwd wordt, werd uit de opmerkingen van Sellin niet duidelijk. Het voorstel past in de lijn van de conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) die patriottisme hoog in het vaandel heeft staan. 

De onderminister van justitie Patryk Jaki, de man achter de Holocaust-wet, zei daarover tegen persbureau Reuters: “Jonge Polen is geleerd om zich te schamen, en niet om trots te zijn op het gedrag van Polen tijdens de Tweede Wereldoorlog.” Jaki legt daarvoor de schuld bij voorgaande, liberale regeringen. Die zouden ervoor hebben gezorgd dat de Polen nooit een sterke eigen identiteit konden ontwikkelen.

Ook in het buitenland verdedigen Poolse hoogwaardigheidsbekleders hun patriottische standpunt hartstochtelijk, en dat komt hen meestal op kritiek te staan.

De Poolse premier Mateusz Morawiecki zei afgelopen weekend tijdens de veiligheidsconferentie in München dat ook Joden hebben bijgedragen aan de Holocaust, in reactie op vragen van journalisten over de omstreden wet. 

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu die toch al verbolgen was over de wet, reageerde woedend. “Het probleem is het onvermogen om de geschiedenis te begrijpen en een gebrek aan inlevingsvermogen voor de tragedie van ons volk”, zei Netan­yahu.

Na de omstreden uitspraak van de Poolse premier werd de Poolse ambassade in Israël beklad met hakenkruizen. Het sterkt de Poolse regering alleen maar in het eigen gelijk: weer zijn Polen het slachtoffer. Vandaar de oproep van een Poolse senator die Polen in het buitenland oproept alle vijandelijkheden direct te melden.

Lees ook:

Polen waren in de Tweede Wereldoorlog helden of slachtoffers, maar nooit daders, zo ligt nu min of meer vast in de holocaustwet. Toch waren er 'Poolse concentratiekampen'. Na de oorlog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden