Nieuw ov heeft soepele regels nodig

Provincie Gelderland: Weg met starre wetgeving. Voorschriften beperken invoering flexibeler plattelandsvervoer.

Gelderland wil af van de starre wettelijke vervoersregels voor bus en taxi. Die staan de invoering van flexibeler plattelandsvervoer in de weg. De provincie begint morgen, als de nieuwe ov-dienstregeling ingaat, met de eerste proeven voor FlexNet. Dat wordt vanaf 2016 ingevoerd om (bijna) lege streekbussen te vervangen door slimme alternatieven. Eisen als vaste dienstregelingen en routes maken zoiets nu lastig. "We zien graag flexibeler regels", zegt vervoersgedeputeerde Conny Bieze (VVD).

De FlexNet-proeven in rustige Gelderse streken en wijken moeten politiek Den Haag daarvan bewust maken. Zo gaat Harderwijk de stadsbuspassagiers 's avonds direct van het station naar een halte bij huis brengen. Het is nog net geen taxi. Op de Veluwe rijden veel bussen 's avonds alleen nog na reservering. "We moeten anders gaan kijken", zegt Bieze. "Het reizigersbelang moet meer vooropstaan, het belang van de bescherming van vervoerders minder. Daar is de tijd rijp voor."

Flexibiliteit is volgens Bieze nodig om het platteland bereikbaar te houden zonder de streekbus. Taxiachtige oplossingen of soms niet-openbaar publiek vervoer zoals deelauto's, of elektrische fietsen kunnen alternatieven zijn. In Doetinchem gaat in de spitsuren een bus met aanhanger rijden, waardoor er meer passagiers mee kunnen. In Duitsland zijn moderne versies daarvan terug van weggeweest. In Nederland zijn ze niet toegestaan. In de Achterhoek rijdt de bus vanaf februari met aanhanger dankzij een testontheffing.

Bieze werd woensdag door Europese liberalen uitgeroepen tot de Europese Ambassadeur 2014 voor haar plannen om het ov op het platteland te moderniseren. "Openbaar vervoer houdt niet de betekenis die het heeft", voorspelt ze. Ze stelt dat de samenleving ook creativiteit eist. Zoals een middelbare streekschool in Apeldoorn die worstelde met ov-regels voor leerlingenvervoer. Gelderland begint er een proef met elektrische fietsen als bus-alternatief voor leerlingen, iets wat de provincie Groningen dit najaar al deed.

Ook ondernemers en burgers in Gelderland meldden zich. In Zutphen wil een pakketdienst mensen gaan meenemen. In Nijmegen is een bedrijfje dat deelauto's aan buren wil aanbieden. In Wehl komt een meerijd-app. Dorpelingen zien in één oogopslag met wie ze naar de stad kunnen rijden. Het openbaar vervoer verandert naar vervoersmogelijkheden op het platteland, constateert Bieze.

Vrijwilligers spelen al een grote rol als chauffeurs in buurtbussen die volgens vaste dienstregeling rijden onder de vlag van reguliere busmaatschappijen. Hun rol wordt in FlexNet groter. In Neede moet de Vlaermoesbus voor rolstoelers ook voor andere doelgroepen gaan rijden. Vrijwilligers besturen deze bus. De ANWB werkt in Barneveld aan het proefproject Automaatje. Vrijwilligers rijden in hun eigen auto mensen rond.

Vrijwilligers

Het personenbusje rukt op. In Harderwijk gaat 's avonds een Servicebus ritten rijden van het station naar de gewenste bushalte. De bus rijdt niet meer een hele route. 's Avonds staat niemand onderweg te wachten om terug naar het station te gaan, is de gedachte. Op de Veluwe gaan Kolibri-bussen rijden die flexstops maken. Je reserveert ze. Ze stoppen op vooraf aangegeven plekken.

Personenbusjes

De zelfsturende auto wordt in Nederland voor het eerst getest op de openbare weg tussen Ede en Wageningen. Ze pendelen de campus van Wageningen Universiteit en station Ede-Wageningen. Op de campus rijdt een zelfsturende bus. Krijgt Gelderland groen licht, dan begint de test eind 2015. Verder test Gelderland slimme apps, zoals Mobiuz om vervoersvraag en -aanbod op elkaar af te stemmen.

Innovaties

De elektrische fiets maakt langere afstanden op het platteland makkelijker te overbruggen. De provincie Gelderland overweegt samen met een middelbare school een proefproject met e-bikes. Ouders van schoolkinderen krijgen subsidie voor e-bikes, de school bouwt een goede e-bikestalling en vervolgens laat de provincie een tijd lang een vaste busverbinding vervallen. Naar een geschikte school wordt nog gezocht.

E-bike

Delen heeft de toekomst. In de nieuwe ov-concessie die in 2016 ingaat, worden deelauto's overwogen in rustige gebieden als de Veluwe. In de Achterhoek gaan dorpsbewoners in Wehl (bij Doetinchem) oefenen met een nieuwe meerijd-app. Zij kunnen dan in een oogopslag zien met welke plaatsgenoot ze kunnen meerijden. In Apeldoorn betaalt onder meer Achmea mee aan extra bussen naar het bedrijvenpark in Zuid.

Delen

De bus-aanhanger was tot de jaren zestig een gebruikelijk fenomeen. In Duitsland keerde deze vorm van flexibel openbaar vervoer een jaar of tien geleden terug op de wegen. In Nederland krijgt de Achterhoek deze winter de primeur. Op lijn 74 van en naar Doetinchem gaan de bussen in de spits weer rijden met aanhanger. Dat is veel voordeliger dan het inzetten van een extra bus: het scheelt chauffeurs- en onderhoudskosten.

Bus-aanhanger

Delen van Nederland worstelen met de bereikbaarheid van het platteland. Gelderland past allerlei nieuwe vormen van openbaar vervoer toe, maar loopt tegen wetten en regels aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden