Nieuw Museum Voorlinden wil echt iets toevoegen

De kersverse directeur van het Museum Voorlinden, Wim Pijbes, voor een van de kunstwerken. De afgelopen acht jaar leidde hij het Rijksmuseum in Amsterdam.Beeld ANP

Niet alleen voor Nederland is het nieuwe Museum Voorlinden in Wassenaar een verrijking. "Ook de wereld heeft er een museum bij dat echt iets toevoegt", aldus de kersverse directeur Wim Pijbes.

Pijbes stak gisteren zijn ambities met Museum Voorlinden niet onder stoelen of banken. Als het aan hem ligt reizen buitenlandse toeristen na een bezoek aan het Rijksmuseum in Amsterdam en het Mauritshuis in Den Haag straks ook door naar Wassenaar. Want daar vinden ze volgens hem iets wat geen enkel museum in Nederland kan bieden: 'een unieke combinatie van een rijke verzameling hedendaagse kunst en natuur'.

Het nieuwe museum staat op het 40 ha grote landgoed Voorlinden en wordt 10 september geopend door de koning. Kunstverzamelaar Joop van Caldenborgh, rijk geworden met de handel in chemicaliën, bouwde het zonder een cent subsidie voor zijn omvangrijke collectie moderne en hedendaagse kunst.

Van Caldenborgh wilde geen 'spektakelarchitectuur' maar een gebouw dat dienend is aan de kunst en vloeiend opgaat in het landschap. Architect Dirk Jan Postel van het Rotterdamse bureau Kraaijvanger ontwierp een ingetogen rechthoekig gebouw ter grootte van een voetbalveld én een Griekse tempel.

De gevels bestaan uit duinzandkleurig natuursteen en enorme glaswanden, waardoor bezoekers voortdurend zicht hebben op de natuur en bloementuin die Piet Oudolf ontwierp.

De verwevenheid van kunst met natuur vind je ook bij Museum Kröller-Müller op de Hoge Veluwe, maar het effect is hier vele malen overweldigender. Dat komt ook door de hoge daglichtzalen. Het museum heeft een ingenieuze dakconstructie met 115.000 onder een hoek afgesneden buisjes, waardoor het licht indirect naar binnenvalt.

Industrieel en kunstverzamelaar Joop van Caldenborgh in zijn museum.Beeld EPA
Het exterieur van Museum Voorlinden.Beeld ANP

Suppoost is gids
Nieuw voor Nederland is dat de suppoosten in het museum niet alleen toezicht houden, maar ook fungeren als gids en uitleg geven aan bezoekers. Daarvoor zijn zeventig jonge kunstenaars ingehuurd, die minimaal twee dagen per week werkzaam zijn in Voorlinden.

De meesten hebben nog maar net de kunstacademie afgerond en kunnen nog niet leven van de kunst die ze maken. Met deze banen hebben ze niet alleen de mogelijkheid zich verder te ontwikkelen als kunstenaar, zegt Van Caldenborgh, maar houden ze ook voeling met het publiek.

Grootste collectie
Van Caldenborgh (75) bouwde in vijftig jaar de grootste collectie hedendaagse kunst van Nederland op met tal van grote namen. Hij wilde nooit een eigen museum, want er zijn er al genoeg. Uiteindelijk was het toch 'niet te vermijden'. Zijn verzameling onderbrengen bij andere musea was geen alternatief, omdat hij vreesde dat ze dan 'in de kelder' zou belanden.

Het meest spectaculaire kunstwerk in Voorlinden is een stalen 'doolhof' van Richard Serra van 216 ton, die nog nooit voor het publiek te zien was. Er moest een speciale zaal voor worden gebouwd met een versterkte vloer.

Wim Pijbes, die de afgelopen acht jaar directeur was van het Rijksmuseum, stelde zelf zijn overstap naar dit particuliere museum voor. Hij zat al in het bestuur van Voorlinden. Volgens Pijbes had hij aanbiedingen van musea overal in de wereld, 'van de VS tot Azië'.

Op de kaart zetten
"Maar die waren niet uitdagend genoeg, te veel een herhaling van zetten. Hier zie ik zoveel meer mogelijkheden, vooral in de combinatie kunst en natuur. En wat me ook aantrekt is dat dit een nieuw museum is dat nog helemaal op de kaart gezet moet worden." Niet alleen in Nederland, maar ook internationaal.

Voorspellingen over bezoekcijfers doet het museum niet. Van Caldenborgh: "Ik heb geen flauw benul. Het belangrijkste is dat mensen hier een aangename dag hebben."

Woensdag in TROUW, de Verdieping: Een museum om te beleven

Een werk van de Argentijnse kunstenaar Leandro Erlich.Beeld EPA
Beeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden