Nieuw liedboek

Van tijd tot tijd moeten oude liederen opgekalefaterd worden, dat spreekt vanzelf. Het geldt voor psalmen en gezangen maar ook voor volksliedjes, want ook die dreigen na verloop van tijd anachronistisch te worden. Hebt u bijvoorbeeld wel eens drie kleutertjes op een hek zien zitten? Nee, die tijden van W.G. van de Hulst zijn definitief voorbij. Misschien is alleen het Wilhelmus van deze restauratie vrijgesteld. In elk geval zingen we honderden jaren na dato nog steeds met een brok in de keel onbegrijpelijke dingen over Spaanse tirannen en Duits bloed. Ik kan me niet heugen dat iemand ooit op het idee gekomen is om het Wilhelmus op te lappen en naar de geest des tijds her in te richten. Sommige dingen moet je behouden ook al snapt niemand ze meer. Andere moeten daarentegen mee met hun tijd.

Zelf heb ik ooit de gezangenbundel van de zevendedagsadventisten herzien en zinnen als 'de bruigom naakt, houdt u bereid' verwijderd om misverstanden door kwaadwillende zangers te voorkomen. Ik moet dus niks zeggen en toch doe ik het, want de hervorming van sinterklaasliedjes die uitgeverij Ploegsma wil doorvoeren doet me verdriet.

Het begint al met de titel: Sinterklaasje kom maar binnen met je Piet. Iedereen weet dat een piet ook een mannelijk geslachtsdeel is en hoewel ik aanneem dat de hervormers geen lied over de misstanden binnen de katholieke kerk hebben willen schrijven, roept deze tekst toch verkeerde gedachten op. Ook in andere liederen is de zwartheid en het knechtschap van Piet geschrapt, waardoor hij voor mij nu een geheel kleurloze, onbegrijpelijke figuur is geworden. In het gezang 'Zie ginds komt de stoomboot' zijn de regels 'Zijn knecht staat te lachen en roept ons reeds toe/ Wie zoet is krijgt lekkers/ Wie stout is de roe' veranderd in 'Kijk, Piet staat te lachen en roept naar de kant: 'Ik heb genoeg lekkers voor heel Nederland!'' Piet? Welke Piet? Piet de Jong? Piet Paulusma? Piet Keizer? In de nieuwe versie van 'Daar wordt aan de deur geklopt' staat dat Sint 'kent jouw verlanglijstje, wees maar niet bang meisje' waaruit een enorme hebzucht spreekt; kinderen die bang zijn dat ze niet krijgen wat ze willen, bah. En waar wij vroeger 'een bromtol met een zweep erbij' wilden, wensen we nu 'een boekje met een pen erbij': wat een onzin, wie wil er nu een boekje met een pen voor Sinterklaas?

Kortom, door de verwijdering van de zwarte knecht en zijn strafmaatregelen uit de tekst dreigt het sinterklaasgebeuren van een onverdraaglijke zoetheid te worden, vol misselijke, hebberige kinderen en fletse cadeautjes. Maar goed, ik snap heus wel dat de wereld van gisteren voorbij is en dat allerlei liederen op de schop moeten.

Zelf ben ik maar vast begonnen aan de reformatie van het oude liedje 'Guusje zag een negerjongen. Vol verbazing bleef hij staan. Om zo'n zwart gezicht te hebben staat ons baasje heus wel aan'. Dat kan natuurlijk niet meer. Wordt dus: 'Guusje zag een leuke jongen. Vol verbazing bleef hij staan. Om zo'n leuk gezicht te hebben staat ons baasje heus wel aan.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden