Nieuw Labour kiest oude oplossing in bankcrisis

De Britse regering heeft ten langen leste besloten om de hypotheekbank Northern Rock te nationaliseren. Een verstandige oplossing?

De televisiebeelden van lange rijen spaarders voor de bankfilialen van Northern Rock bracht de kredietcrisis wereldwijd bij mensen thuis. De run op de bank, niet meer voorgekomen in het Verenigd Koninkrijk sinds 1866, noodzaakte de Britse regering in september om de spaartegoeden voor miljarden te garanderen. Sindsdien probeerde men verwoed een koper te vinden voor de noodlijdende bank, want nationalisatie was de oplossing die de Labourregering het liefst wilde vermijden. Die gaat namelijk lijnrecht in tegen het economische beleid van deregulering en marktliberalisering van New Labour.

De partij zinspeelde destijds op vervroegde verkiezingen, dus liquidatie was ook geen aantrekkelijke optie: Northern Rock is goed voor duizenden banen in het Labourgezinde noorden van Engeland. Er waren uiteindelijk twee bieders: het zittende management van de bank en Virgin van de snelle ondernemer sir Richard Branson. Maar naarmate de onderhandelingen vorderden, namen de twijfels toe over verkoop aan de rijke zakenman. Die zou de bank, zo vreesden critici, voor een prikje kopen en bij herstel de meeste winst opstrijken, terwijl bijna al het risico bij de belastingbetaler lag. Virgins bod was ook veel te laag, volgens ingewijden. Uiteindelijk besloot minister van financiën Alistair Darling tot het enig overgebleven middel: nationalisatie.

De man die in opdracht van de regering de bank gaat leiden, de Zuid-Afrikaan Ron Sandler ofwel Rocket Ron, heeft in the City een reputatie als puinruimer. Hij zal waarschijnlijk diep gaan snijden in het bedrijf en onderdelen verkopen, zodat de belastingbetaler zijn geld terugkrijgt. Dat kan, zo waarschuwde Sandler, nog wel een aantal jaren duren.

Hoe verstandig is het besluit van de regering?

„Na liquidatie is het de minst slechte oplossing”, zegt Andrew Hilton, directeur van het Centrum voor de Studie van Financiële Innovatie. „Het vergroot de kansen dat de belastingbetaler zijn geld terug krijgt.” Hilton vindt eigenlijk dat de regering Northern Rock in september failliet had moeten laten gaan.

„Het was geen grote bank, dus was er geen groot risico voor het financiële systeem. Falen dient absoluut niet gehonoreerd te worden. Voor de geloofwaardigheid van het bankwezen dien je elke paar jaar één of twee banken neer te schieten.”

De hypotheekbank was een van de agressiefste spelers in de markt, die haar langlopende hypothekenportefeuille grotendeels met risicovolle korte leningen op de geldmarkt financierde. Zenuwachtig door de hypothekencrisis in de Verenigde Staten, durfden banken Northern Rock geen geld meer te lenen, waarna de autoriteiten met miljarden moesten bijspringen. Met de nationalisatie is de steun van de regering aan de bank gestegen naar 146 miljard euro, ofwel 4.700 euro per belastingbetaler.

De Conservatieven zijn tegen de ’catastrofale nationalisatie’, maar een meerderheid van het parlement stemde voor. Critici zeggen dat de regering direct in het najaar de bank had moeten verkopen of had moeten nationaliseren. Premier Gordon Brown wordt er altijd van beschuldigd te weifelen over belangrijke beslissingen, en dit is volgens de Conservatieven het ultieme voorbeeld waardoor hij zijn geloofwaardigheid als ’manager’ definitief heeft verspeeld.

Een onafhankelijk panel moet vaststellen hoeveel de huidige aandeelhouders betaald krijgen. Sommige aandeelhouders hebben al gedreigd met rechtzaken als ze in hun ogen onvoldoende voor hun stukken terugkrijgen. „Ik hoop dat ze helemaal niets terugkrijgen, want de bank is zonder overheidssteun niets waard”, zegt Hilton.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden