Nieuw in Oekraïense woordenstrijd: geruchten over Jodendeportatie

Pro-Russische militanten bij een overheidsgebouw in Donetsk. Beeld afp

Laat u registreren, anders wordt u gedeporteerd. Een pamflet met die boodschap - gericht aan Joden - wekt nare herinneringen in Oekraïne. Maar niemand lijkt precies te weten waar het vandaan komt.

De decreten doken gisteren op, toen gemaskerde mannen ze uitdeelden bij synagogen in de stad Donetsk. Iedere Jood ouder dan 16 jaar die zich niet meldt en weigert om de 36 euro aan registratiekosten te betalen, wordt volgens de tekst 'zijn staatsburgerschap ontnomen en gedeporteerd naar een locatie buiten de republiek'. Zijn bezittingen zou hij moeten inleveren.

Onder de boodschap prijkt de handtekening van leidsman Denis Pushilin van de Republiek Donetsk, de zelfbenoemde en niet-erkende staat in het oosten van het land. In Donetsk en op sociale media gonsde het donderdag van de geruchten. Pro-Russische separatisten krijgen steun uit Moskou en hebben sinds zaterdag de macht in het grootste gedeelte van Donetsk.

Separatisten: dit komt niet van ons
Een woordvoerder van de Republiek ontkent echter alle betrokkenheid en spreekt tegenover de New York Times van een provocatie. Pushilin houdt vol dat hij de handtekening niet heeft gezet. Joodse organisaties spreken inmiddels van doorgestoken kaart.

Toch is het niet toevallig dat juist een gerucht over Jodenvervolging de gemoederen bezighoudt. Oekraïne en Rusland verwijten elkaar voortdurend antisemitisme en ontkennen allebei stellig dat ze daar zelf schuldig aan zijn.

Helemaal terecht is dat niet, want aan beide kanten zijn er wel degelijk radicale types die Joden te grazen willen nemen. Sommigen vermoeden dat het pamflet is verspreid door extreemrechtse separatisten, anderen vermoeden juist dat de regering in Kiev erachter zit.

Jodenhaat kan een dubbele bodem hebben
Het kan ook een actie zijn van de Kiev-gezinde groepering Pravi Sektor. Die wil het land beschermen tegen multiculturalisme en 'buitenlandse invloeden', maar ontkent stellig dat ze antisemitisch is. Ook voor Pravi Sektor geldt: misschien heeft zij het pamflet bedacht om de separatisten in een kwaad daglicht te stellen. Niemand lijkt te weten of het nu gaat om oprecht antisemitisme of om nep-antisemitisme, bedoeld om anderen Jodenhaat in de schoenen te schuiven.

Opmerkelijk is dat het pamflet de Joden landverradders noemt omdat ze de regering in Kiev steunen - of, zoals zij het noemen, de 'Banderite junta'. Die naam verwijst naar Stepan Bandera, de nationalist die tijdens de Tweede Wereldoorlog samenspande met de Nazi's om de Russen te verjagen. Joden worden dus beschuldigd van een wel heel eigenaardige zonde: heulen met de Nazi's.

Beeld Het decreet
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden