Nieuw bewijs dat Bernhard NSDAP-lid was

Prins Bernhard heeft altijd ontkend dat hij lid was van de NSDAP, maar archiefonderzoek levert nieuw bewijs van het tegendeel op.

Historica Annejet van der Zijl stuitte in een Duits archief op de lidmaatschapskaart van de ’Prinz zur Lippe’ van een studentenvereniging. Op de kaart staat ingevuld dat Bernhard sinds 27 april 1933 lid was van de nationaal-socialistische NSDAP, met als voorman Adolf Hitler. Tot zijn dood in december 2004 is prins Bernhard blijven ontkennen dat hij lid is geweest van de NSDAP, ondanks eerdere onthullingen die daarop wezen. ’Ik kan met de hand op de Bijbel verklaren: ik was nooit een nazi’, liet Bernhard bij een notaris vastleggen.

De lidmaatschapskaart van de Deutsche Studentenschaft werpt nieuw licht op de kwestie. Deze studentenvereniging, gelieerd aan de universiteit van Berlijn, had al vanaf 1931 een sterk nationaal-socialistisch karakter. Bernhards lidmaatschap van de vereniging „zegt voldoende over waar op dat moment zijn politieke sympathie lag”, aldus Van der Zijl gisteren tijdens de verdediging van haar proefschrift over de Duitse jaren van Bernhard. Op de kaart staat ook vermeld dat Bernhard eveneens sinds 27 april 1933 lid was van de Sturmabteilung (SA), de ordedienst van de NSDAP. Dat heeft Bernhard later wel toegegeven.

Van der Zijl velt een hard oordeel over Bernhards rol in de monarchie, die ze als een ’mislukking’ betitelt. „Bernhard heeft de integriteit van de monarchie enorm beschadigd. De huidige leden van het koninklijk huis hebben daar nog steeds last van.” Volgens Van der Zijl heeft prins Bernhard vooral veel schade aangericht door de interviews met de Volkskrant die na zijn dood zijn gepubliceerd. Daarin sprak de prins vrijuit over zijn buitenechtelijke kinderen en de moeizame relatie met zijn vrouw Juliana. „Niet chic”, vindt Van der Zijl. „Het koninklijk huis wil toch een voorbeeld zijn voor het land.”

Het proefschrift van Van der Zijl verschijnt komende week in boekvorm onder de titel ’Bernhard, een verborgen geschiedenis’. Ze noemt de prins ’onverwerkt collectief verleden’. „Want nog steeds weten we niet écht waar we met hem aan toe zijn.” Hoewel er al zeer veel onderzoek naar prins Bernhard is gedaan, heeft Van der Zijl over zijn eerste 25 levensjaren feiten ontdekt die later gedrag verklaren. Zijn ’verovering’ van prinses Juliana was mede ingegeven door frustratie over het verlies van aanzien en rijkdom van zijn moeder Armgard en de Duitse adel ten tijde van de Weimar-republiek. Van der Zijl: „Hij trouwde uit liefde, niet zozeer voor zijn aanstaande vrouw als voor zijn moeder.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden