'Niets zo eenzaam als homo in een gezinnetjeskerk'

Beeld anp

Op de interreligieuze website Nieuwwij - 'verbindt de verschillen' - is een interessante briefwisseling te volgen, aangezwengeld door de remonstrantse theoloog Tom Mikkers. In een brief aan de vrijgemaakt-gereformeerde theoloog Rikko Voorberg, van de PopUpKerk in Amsterdam, diende hij medio december twee 'hete aardappels' op.

De eerste: hoe kijkt Voorberg aan tegen de eeuwenoude belijdenisgeschriften, waaronder de artikelen tegen de Remonstranten (beter bekend als 'De Dordtse leerregels')? Zijn deze voor Voorberg, wiens kerk deze geschriften onderschrijft, nog een levende letter?

Aardappel nummer twee: homoseksualiteit. "Mijn huwelijk", schrijft Mikkers, zelf homo en getrouwd met een man, "was nooit mogelijk geweest als de samenleving had geluisterd naar de roep die klinkt uit de gereformeerde kerken als het gaat over homo's. Je mag het wel zijn, maar je mag het niet doen. Wat dat betreft voel ik mij veiliger bij artikel 1 van de Grondwet dan bij de bijbeluitleg die in deze kerken wordt gevolgd."

Ontwijkend
Met de brief borduurt Mikkers voort op een interview in Trouw afgelopen zomer. Voorberg en zijn collega Martijn Horsman werden hierin over die thema's aan de tand gevoeld. Ze reageerden ontwijkend.

In antwoord op Mikkers schrijft Voorberg nu: "Je dient in je brief twee 'hete aardappelen' op. En daar zit ik gelijk een beetje mee, want ik ben hier nauwelijks mee bezig. (...) De vraag die mij voortdurend voorligt, is of ik iets zinnigs kan zeggen over sociale eenzaamheid, de vernietiging van de planeet, vluchtelingenstromen, uitbuiting, raciale discriminatie en geweld."

Wat de belijdenisgeschriften betreft, is de kous hiermee voor Voorberg af. Aardappel nummer twee, homoseksualiteit, schuift hij niet met hetzelfde gemak van tafel. Waarom, zo vraagt hij Mikkers, moet de 'kleine orthodoxie' gedwongen worden óók homo's te trouwen, als de samenleving al 'goeddeels om' is en homo's dus op genoeg andere plekken terecht kunnen? "Je kunt die kerken aanspreken op discriminatie, maar je kunt hen niet vragen in naam van God een zegen te geven aan iets waarvan zij geloven dat je dat niet in naam van God kunt doen."

Armoe
Toch zit het Voorberg niet lekker. "De diepe bewuste en onbewuste discriminatie van homoseksuelen binnen en buiten kerken" vindt hij "absoluut uiterst beroerd". "Er is weinig zo verschrikkelijk eenzaam als celibatair homoseksueel zijn in een klassiek gezinnetjeskerk."

De boodschap van seksuele onthouding die behoudende kerken geven vindt Voorberg geen goed alternatief, maar 'armoe'.

Hoe moet het wel? Een uitweg lijkt er voor Voorberg niet te zijn. "Misschien moet een orthodoxe kerk eerlijk zijn en zeggen: 'Wij kunnen tot onze frustratie niets anders lezen dan dat een huwelijk alleen voor hetero's is en we hebben geen enkele vorm om die pijn te verzachten. Sorry.' Dat zou eerlijk zijn."

"Het doet me goed dat ik in jouw brief geen veroordeling lees van homoseksualiteit", riposteert Mikkers. Verder is hij niet onder de indruk. "Mocht dit op je pad komen, dan wens ik je moed toe om op te komen voor homoseksuele vrouwen en mannen. Stuur hen alsjeblieft niet door naar de Remonstranten. Dat is te gemakkelijk. Dat is zoiets als vrouwen die in Saoedi-Arabië auto willen rijden, voorhouden dat ze dan maar moeten emigreren."

Kwetsbaar
Ook het argument dat je een minderheid als de vrijgemaakt-gereformeerde kerk de vrijheid moet bieden niet mee te gaan met de rest van de maatschappij overtuigt Mikkers niet. "Godsdienstvrijheid en gewetensvrijheid zijn ooit bedacht om lijden dat mensen elkaar aandoen te voorkomen, toch niet om het te rechtvaardigen?"

En: "Ik weet ook niet of de samenleving 'om' is op dit punt, zoals jij schrijft. Ik ervaar zelf iets anders. Homo-emancipatie is buitengewoon kwetsbaar. Hand in hand met mijn man door de Haagse binnenstad lopen? Ik kijk wel uit."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden