Niet welkom zijn in een land heeft voordelen voor politicus

Redactie: Nicole Besselink, Wilfried van der Bles, Bart Zuidervaart

Ze keken ervan op, eind mei, de drie Nederlandse parlementariërs die door de Russische president Poetin tot personae non gratae waren verklaard. De komende jaren mogen ze Rusland niet meer in, de Tweede Kamerleden Louis Bontes (voormalig PVV'er, tegenwoordig de Groep Bontes/Van Klaveren), Michiel Servaes (PvdA) en de Europarlementariër Hans van Baalen (VVD). De drie delen dat lot met nog eens 86 andere Europese politici en militairen, onder wie prominente lieden als de liberale Belgische oud-premier en Europarlementariër Guy Verhofstadt en de voormalige Britse vicepremier Nick Clegg. Het is Poetins wraak voor de Europese sancties tegen zijn land vanwege de annexatie van de Krim en de inmenging in Oekraïne.

Servaes snapte niet waaraan hij zijn plaats op de lijst te danken had. "Het is tamelijk absurd", zo reageerde hij. Misschien was hij een beetje te kritisch geweest? Bontes noemde zijn plaats op de lijst 'bizar', maar hij wist wel waarom. Had hij Poetin immers niet een 'KGB-schurk' genoemd en 'een gevaar voor de Europese veiligheid'? Ook Van Baalen hoefde niet ver te zoeken naar een verklaring. Hij had immers samen met de liberale voorman Verhofstadt in 2014 demonstranten op het Maidanplein in Kiev aangemoedigd om vooral door te gaan met hun opstand tegen de Oekraïense president Janoekovitsj.

Grote eer

Wie tot ongewenst persoon wordt verklaard reageert natuurlijk verongelijkt. Maar een beetje politicus ziet ook de voordelen ervan. Je kunt poseren als de held die het opneemt voor democratie, mensenrechten of de internationale rechtsorde en van die strafbank kom je ook wel weer een keer af. In dit geval komt daar nog bij dat de drie parlementariërs zich in goed internationaal gezelschap bevinden. In een radio-interview gaf de ijdele Van Baalen toe dat als een 'eer' te beschouwen.

Geert Wilders weet als geen ander hoe gebruik te maken van het stempel persona non grata. In 2009 was hij niet welkom in Engeland, toen hij daar in het Hogerhuis was uitgenodigd om zijn omstreden film 'Fitna' te vertonen. Wilders liet zich in het vliegtuig op weg naar Engeland vergezellen door journalisten, zodat zij er getuige van konden zijn hoe hij op het vliegveld Heathrow werd tegengehouden, vastgezet en teruggestuurd.

Schorriemorrie

Vanwege diezelfde film Fitna verklaarde Indonesië, het grootste moslimland ter wereld, Wilders in 2008 ook al niet-welkom. Andersom wilde de toenmalige president Susilo Yudhoyono ook niet naar het land van Wilders. Toen Yudhoyono op staatsbezoek zou komen, ging dat op de valreep niet door, officieel omdat de Zuid-Molukse regering in ballingschap (RMS) een kort geding tegen de president had aangespannen. Maar dat was slechts de aanleiding, zo achterhaalde het Nederlands Dagblad. De ware reden was dat de Indonesische president problemen had met de anti-islam-standpunten van Wilders. De PVV-voorman reageerde fel. "Wat de reden ook is dat Yudhoyono niet naar Nederland komt, ik zal er geen traan om laten. Hij verklaarde me eerder persona non grata in Indonesië." Koekje van eigen deeg.

Ook Van Baalen sloeg stoere taal uit toen hij in 2009 door de Nicaraguaanse president Ortega tot persona non grata werd verklaard. Tijdens zijn bezoek aan dat land had Van Baalen zich kritisch uitgelaten over de president die hij onder meer een 'laffe meneer' noemde. Toen de VVD'er al in het vliegtuig zat naar Costa Rica, maakte Ortega ervan dat de Nederlander het land was uitgezet.

"Wees dan een vent en zet me met een politiemacht over de grens", reageerde Van Baalen bijna teleurgesteld. Hij liet merken voor de duvel niet bang te zijn. "Ik was hier om mijn liberale vrienden te steunen en laat me niet intimideren door schorriemorrie."

Niet welkom (geweest):

1.Geert Wilders (PVV) in Engeland en Indonesië

2.Hans van Baalen (VVD) in Nicaragua en Rusland

3.Jan Pronk (PvdA) in Indonesië en Soedan

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden