Niet weggooien, die oude troep uit de oorlogstijd

’Niet weggooien!’, heet de actie, die burgers oproept foto’s, filmrolletjes en negatieven uit de oorlog te doneren. Erik Somers van het NIOD: „Als we er niet snel bij zijn, gaat het verloren.”

1

Dit is de derde keer dat u een inzamelingsactie houdt voor spullen uit deze periode. Waarom ligt de focus dit jaar op beeld- en filmmateriaal?

„Film- en fotomateriaal uit de Tweede Wereldoorlog gaat binnen afzienbare tijd achteruit. Als we er niet snel bij zijn, gaat alles wat nu nog niet boven water is, verloren. Warme, droge zolders zijn funest voor filmbeelden. Het kan gebeuren dat wanneer je een filmpje in een projector stopt, het verpulvert waar je bij staat. Maar mensen mogen ook andere dingen dan filmbeelden uit deze periode meebrengen.”

2

Wat gebeurt er met het materiaal dat mensen inleveren?

Foto’s scannen we en die komen in de ’Nationale Beeldbank WO II’: dat is een digitale databank met foto’s uit de Tweede Wereldoorlog. Vanaf begin 2008 kan iedereen daarin online zoeken en downloaden. Films en negatieven bergen we op in kluizen in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum. Daar is het 4 graden: een perfecte temperatuur voor films. Samen met de Nederlandse oorlogs- en verzetsmusea kijken we hoe andere spullen het beste tot hun recht kunnen komen.

3

Op een zolder in zuidwest Friesland is een complete kaartenbak gevonden met gegevens van joodse onderduikers. Herkent u dergelijke verhalen?

„Ik heb eens een pakketje gekregen van een aannemer die bij een verbouwing een handtas met briefjes en fotootjes van een afgevoerde Joodse familie vond. Dat is geen wereldvondst, maar het brengt de geschiedenis wel dichtbij. Soms gooien mensen uit onwetendheid papieren met ’onbeduidende krabbels’ weg. Ook hen willen we bewust maken van de historische waarde van materiaal uit deze periode. Film komt het dichtst bij de voorbije werkelijkheid. Historicus en journalist Chris van der Heijden laat vandaag bijvoorbeeld filmbeelden zien van de intocht van Hitler in Berlijn. Pas als je de beelden ziet, begrijp je hoe Hitler mensen overtuigde hem te volgen.”

4

Krijgen jullie ook wel eens gewoon oude troep aangeboden?

„Niet echt, maar soms krijgen we wel dingen die we al in overvloed hebben. We hebben nog een paar dozen staan met persoonsbewijzen, distributiebonnen en verzetsblaadjes. Soms geven we daarvan iets aan scholen die een wat groter project hebben over de Tweede Wereldoorlog. Maar iets weggooien zullen we nooit doen.”

5

Van welk aanbod wordt u het blijst?

„We hebben nog maar weinig beelden van amateurs. Informele beelden van het alledaagse leven uit die tijd zijn welkom. We weten dat die beelden bestaan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden