Niet slechts meedoen, ook zeggenschap

Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken steunt ondernemende bewonersgroepen

Aan de rommel op straat ergerden bewoners van de Leeuwarder 'aandachtswijk' Heechterp-Schieringen zich veertig jaar geleden al. Dat doen ze nog steeds, en ze kunnen er vast nog wel veertig jaar mee doorgaan.

Maar dat gaat niet gebeuren. Althans, dat is het stellige voornemen van het beginnende Bewonersbedrijf. De bewoners nemen het heft in handen, ze gaan zelf het grof vuil opruimen. Misschien gaan ze ook de trappenhuizen van de portiekflats schoonmaken, groen onderhouden, een cateringbedrijf opzetten, een uitzendbureau voor de wijk wellicht.

De Friese wijk is een van de paradepaardjes van het Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken (LSA), dat zaterdag in Amsterdam Zuid-Oost de Landelijke bewonersdag hield. Leden van bewonersplatforms en een enkele bestuurder bogen zich over de bedrijvige buurt, over vrijwilligers die in de omschrijving van het LSA 'geen genoegen nemen met participatie, maar die voor echte zeggenschap gaan.' Zes experimenten zijn er gaande, waarvan die in Leeuwarden er een is.

Lichtend voorbeeld is Engeland. Bewoners hebben daar het recht om op een leegstaand gebouw te bieden, en krijgen voor het bod wat extra tijd - omdat ze geen professionals zijn, maar leken. Ze hebben ook het recht om te bouwen en om de overheid uit te dagen door met betere plannen te komen. Niet dat het concept van de Big Society - bewoners aan het roer - zo'n doorslaand succes is en dat het daar allemaal van een leien dakje gaat met burgerparticipatie. Maar de rechten die Britse buurtbewoners hebben, maken de actieve Nederlandse bewoners erg jaloers.

Voorlopig staan de Bewonersbedrijven hier nog niet op eigen benen. De initiatieven komen uit de buurt zelf, in Leeuwarden is het begonnen met een groep mensen die de buurttuin wilde uitbouwen tot iets groters voor de wijk. Maar ze kunnen in deze opstartfase wel gebruik maken van de kennis van een kwartiermaker die wordt betaald door het LSA, dat daarvoor geld krijgt van onder andere het ministerie van binnenlandse zaken en de Postcodeloterij. In Leeuwarden is Chris Troost als professional aangeschoven toen de groep problemen had met het ondernemingsplan. Troost (41) is in de wijk opgegroeid, wil zich voor de leefbaarheid inzetten en weet door zijn vroegere werk voor supermarkten het een en ander van ondernemingen. "Je voelt dat dit in goede banen geleid moet worden", omschrijft Troost zijn missie.

Aan vrijwilligers heeft het Bewonersbedrijf geen gebrek, en aan potentieel al helemaal niet. Werklozen kunnen er zo aan de slag, denkt Troost, en moeders met kleine kinderen en een klein baantje, "kunnen onder schooltijd wel een portiek schoonmaken."

Die menskracht is in Amsterdam Zuid-Oost juist het probleem, zegt Henk van de Belt, die in galerijflat Kikkenstein de Buurtsalon runt, samen met zo'n twintig andere vrijwilligers. Er is een koffieochtend voor ouderen, huiswerkbegeleiding en er zijn Surinaamse en Dominicaanse avonden. Tegen een vergoeding kunnen groepen de Buurtsalon gebruiken, zodat die zelfvoorzienend is. Ook de fietsreparatiewerkplaats draait goed.

"Maar dit is hier het hoogst haalbare", zegt grafisch ontwerper Van de Belt, voorzitter van de bewonersvereniging. "Voor zo'n Bewonersbedrijf moet je de mensen hebben en die heb ik hier niet. Je kunt moeilijk iemand van straat plukken en zeggen dat ie moet gaan schoonmaken."

'Oefen je in het oplossen van conflicten'
Tips van Jan Hoek, adviseur en raadslid voor GroenLinks in Amsterdam.

Voor ambtenaren en bestuurders:
Wees helder waarom je bewoners nodig hebt, om bezuinigingen op te vangen of omdat je vindt dat mensen het beter zelf kunnen doen dan de overheid?

Gooi niet zomaar taken over de schutting, zorg voor een zachte landing. Als mensen het zelf gaan doen, steun hen dan in die tocht.

Voor ondernemende bewonersgroepen:
Wacht niet op een overheid of welzijnsorganisatie tot ze je vragen, ga zelf aan de slag.

Het zal in de groep gaan botsen, ambitieuze mensen willen niet allemaal dezelfde kant op. Oefen je dus in conflicten oplossen.

Blijf open voor nieuwe mensen, word geen groepje dat het onderling gezellig heeft en daardoor mensen uitsluit.

Mijd het risico niet en wees bereid te aanvaarden dat het ook mis kan gaan.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden