Niet-religieus lichtfeest redt Orientalis

Initiatief van dorpsgenoten voor museumpark in Heilig Landstichting slaat aan

Ze lieten het jaren afweten, de bezoekers van het grote religieuze museumpark Orientalis in Heilig Landstichting (gemeente Groesbeek). Maar deze kerstvakantie stroomt het rooms-katholieke devotiepark uit 1911 ineens weer vol. Voor de tweede keer organiseren enkele dorpsbewoners daar het 'Feest van Licht', een areligieus feest in een historisch-religieus bosdecor. Vorig jaar kwamen er 18.000 bezoekers. Mooie cijfers in een tijd dat veel kerken leeglopen en het ook onzeker is of Orientalis volgend jaar nog bestaat.

Het idee om een feest in Orientalis te organiseren ontstond op Oudejaarsavond 2013, vertelt dorpsbewoner Mark Thoonen. Hij at oliebollen met de buurman in Heilig Landstichting. Orientalis moest toch meer bezoekers kunnen trekken, vonden ze. Al jaren strijdt het museum tegen sluiting. Ontkerkelijking lijkt het lot van het park te bezegelen. Bezoekers bleven weg, geldstromen droogden op. En in 2009 raakten de 57 werknemers hun baan kwijt. Na de heropening in 2011 bleef het park met kunst- en vliegwerk open.

Thoonen, advocaat, en zijn buurman, journalist, trokken naar onbetaald directeur Erna van de Ven die de 2,1 personeelsleden en de vrijwilligers aanstuurt. Het duo mocht 'Feest van Licht' organiseren. Orientalis heeft een grote kerststallencollectie, ruimte voor talrijke ossen en ezels en nagebouwde bijbelse dorpen. Een ideaal alternatief decor voor de Duitse kerstmarkt. Met plek voor niet-religieuze lezingen: bezinning met glühwein erbij.

De bezoekers stroomden toe eind 2014. Feest van Licht moet een traditie worden, vindt Thoonen een jaar later in een verlicht museumbos met ledlampen (gekregen van Philips) en veel lampionnen. "Ook zonder religie kan dit park eenmaal per jaar publiek trekken."

Van de Ven en de nieuwe museumbestuurder Ronald van der Zande zien voor Orientalis een groot publiek, zolang de religieus-historische wortels zichtbaar blijven. Jarenlang was Orientalis speelbal in de Gelderse politiek die dit park tussen 2011 en 2013 steunde. In 2016 moet de provincie ons een financieel zetje geven, zegt Van der Zande. In 2014 was er groei naar 60.000 bezoekers: "En we draaien al twee jaar zwarte cijfers." Deze zomer zei ze in Trouw dat medewerkers aan het eind van hun Latijn raakten. Maar ja, als 'The Passion' een populair paasevenement kan zijn, moet ook het park potentie hebben. Dus blijft Orientalis, na vele pogingen van vorige bestuurders, nieuwe plannen en verzoeken voor steun indienen bij bedrijven, fondsen en de provincie. Ditmaal met een businessplan waarin drie ideale bezoekerstypes voorkomen: Daniel (christelijk), Chantal (wil betekenisvolle uitstapjes) en Odette (geniet van oriëntaalse cultuur). Het is de zilveren generatie, de grootouders met kleinkinderen, die Orientalis vaker wil zien. Van de Ven ziet een samenleving die hunkert naar bezinning. "Kerken lopen leeg, maar christelijke waarden en cultuur blijven. Kinderen leren hier over Kerst of over Abraham als stamvader voor Joden, christenen en moslims." Wat als in 2016 Gelderland niet over de brug komt? De bestuurders schudden het hoofd. Van der Zande zegt op mecenassen te hopen. En er zijn nog altijd de buren: die staan ook eind 2016 paraat voor een nieuw Feest van Licht.

Thoonen is blij. De anders verlaten museumparkeerplaats in de bossen staat vol. Straks als de rust terugkeert, is het park weer van hem en zijn gezin. Orientalis is door de museumjaarkaart ook een rustig buurtpark. "En van religie pik je daar toch wel wat op."

Heilig Landstichting

Kapelaan Arnold Suys (1870-1941) had een droom: een pelgrimage in eigen land voor gelovigen. In 1911 ging bij Nijmegen de 'Heilig Land Stichting' open met nagebouwde bijbelse locaties uit Jezus' leven. In 1932 werd begonnen met de bouw van 's wereld grootste basiliek. Maar verder dan het voorportaal kwamen de bouwers niet. Ontkerkelijking leidde in 1970 tot een transformatie tot Bijbels Openluchtmuseum om ook protestanten te lokken. In 2006 kwam de islam erbij en werd de naam Orientalis. Bezoekers bleven echter weg. Tussen 2009 en 2011 was het park, waarin veel rijksmonumenten liggen, dicht. Nu draait het voornamelijk op vrijwilligers. Vorig jaar kwamen er 60.000 bezoekers uit Nederland, Vlaanderen en Duitsland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden