COLUMN

Niet rechts, maar kritisch naar links

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Afgelopen voorjaar ging ik naar de Rotterdamse boekhandel Van Gennep voor de signeersessie van twee collega-columnisten: Arthur van Amerongen van de linkse Volkskrant en Rob Hoogland van de rechtse Telegraaf.

Sylvain Ephimenco

Na een paar glazen witte wijn verzuchtte ik tegen Hoogland dat sommige critici mij in hun reacties als ‘rechts’ bestempelden. Ik, die bij de communistische La Marseillaise begon, vervolgens vijftien jaar voor de radicaal-links krant Libération van stichter Jean-Paul Sartre ging schrijven en nu al een kwart eeuw bij de centrum-linkse Trouw met christelijke wortels dienst doe als columnist. Rob Hoogland keek me indringend aan met zijn blik van rechtscolumnist, legde zijn glas neer op het signeertafeltje en zei: “Je bent niet rechts. Je bent kritisch naar links.” Ik vond het een mooie existentialistische definitie.

Nu ik door ongemakkelijke omstandigheden tot stilstaan gedwongen ben, probeer ik de kern van mijn eigen existentialisme verder te doorgronden. Wat ben je, doe je en waarom? Ik dacht de laatste dagen aan een gesprek dat ik dertig jaar geleden had met een van de nestors van het Nederlandse columnisme, wijlen Henk Hofland: “Wil je een goede columnist zijn? Dan hoef je maar je pols door te snijden en het bloed naar je scherm te laten vloeien.”

Ook mooi. Maar meer spreekt mij uiteindelijk de allesomvattende definitie aan die toenmalig adjunct-hoofdredacteur van Trouw Gerbert van Loenen me gaf, een jaar of tien geleden, tijdens een lunch in het Rotterdamse brasserie Engels: “Een goede columnist staat boven op de heuvel, kijkt voortdurend in de verte en hangt zonodig aan de alarmklok”.

Helemaal waar, maar door consequent de alarmklok te beroeren terwijl je lezers alleen maar tevreden naar de blauwe hemel turen, loop je wat risico’s. Bijvoorbeeld dat je als ‘azijnpisser’ of ‘zuurpruim’ wordt gezien. Waar blijft potverdikkeme je ‘constructieve’ benadering? Helaas kun je hiervoor niet bij mij zijn, maar eerder bij de volgende dominee om de hoek. Laat ik nu nog één keer opnieuw in de fout gaan om dit stukje af te sluiten.

De gehele wereld en de (Franse) pers kronkelen al weken, tevreden snurkend, aan de voeten van de nieuwe Franse president Emmanuel Macron: jong, hervormer, pro-EU en killer van het populisme. Maar het enige wat ik bij hem de laatste dagen zie, is een onlesbare dorst naar absolute macht. Zijn hang naar koninklijke grandeur (al twee keer kasteel Versailles als decor in een maand), totale ongevoeligheid voor kritieken (de slaafse pers wordt geminacht), een egomaniakale fascinatie voor Donald Trump (die hij als zijn rivaliserende gelijke beschouwt en nu voor de nationale feestdag heeft uitgenodigd), een coupachtige installatie in het parlement van zijn almachtige partij, het bagatelliseren van zijn fletse premier en ministers, dit allemaal maakt van deze moderne Napoleon met Lodewijk XIV-neigingen in mijn ogen een gevaarlijke potentaat die voor zichzelf geen grenzen weet te stellen. Enfin, na dit zure toch een zoet weekeinde toegewenst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden