Niet op bikini's letten maar op 'uitzwemmers'

SCHEVENINGEN - Of hij naar zijn vrouw zat te gluren. Peter Franchimon (47) van de Haagse Vrijwillige Reddingsbrigade lacht om het incident met een geïrriteerde badgast. Door de verrekijker blijft hij onverstoorbaar turen naar de luierende badgasten.

Vandaag is hij commandant op post vijf, het Zwarte Pad op het strand van Scheveningen, en leidt de vrijwilligers die het populaire strand moeten bewaken. Niet de dames in badpak maar het 'ongewone' merkt Franchimon op.

“Een uitzwemmer”, ziet hij. Het stipje ongeveer honderd meter verderop bij de pier wordt nauwlettend in de gaten gehouden. “Dat is iemand”, legt de veteraan uit, “die verder zwemt dan de golfbrekers. Dat is gevaarlijk, zeker in je eentje.”

Redding van de verdrinkingsdood en preventie zijn de belangrijkste taken. Daarvoor heeft de Reddingsbrigade twee posten staan op het meest toeristische Noorderstrand, een strook van drie kilometer tot Wassenaar. Drie posten staan op het Zuiderstrand, tot acht kilometer ten zuiden van de haven. De Reddingbrigadeposten werken nauw samen met de vier politie-posten op het strand.

“Rustig golfslagje vandaag”, concludeert Franchimon met een blik op de zee. Maar afgelopen weekend, vertelt hij, was het hectisch. De vrijwilligers moesten 45 reddingsacties uitvoeren. Door een combinatie van een flinke noordoostenwind en een sterke zee-stroming, raakten zestig mensen vast in de zogenoemde muien. Deze sterke stromingen zee-inwaarts langs de vijftig golfbrekers vormen langs de Scheveningse kust het gevaarlijkste zwemgebied.

“Een reddingsactie verschilt van een handreiking, waarbij je iemand het water uithelpt, tot een echte lijnredding. Dan zwemt een vrijwilliger naar een badgast toe en redt iemand uit het water”, legt John Broeseliske, voorlichter en vrijwilliger uit. Ook zorgen de vrijwilligers dat kinderen niet met zwembandjes het water ingaan. “Dat is schijnveiligheid. Kinderen kunnen wegdrijven. Ouders moeten er gewoon bijblijven.”

Haagse strand

Voor de Reddingsbrigade loopt het seizoen van 1 juni tot 31 augustus. Vanaf eind juli en in het weekend gaan alle vijf de posten open over een lengte van elf kilometer langs het Haagse strand. Tenzij het weer slecht is en er onvoldoende vrijwilligers zijn.

Vandaag lopen er een stuk of vijftien jongeren in knaloranje t-shirts rond. 'Alert blijven' is 's ochtends de boodschap. In de oranje container op betonnen palen zijn minimaal zes vrijwilligers op de post. Alleen in tweetallen mogen de vrijwilligers over het strand lopen, in de speedboot varen of in de terreinwagen rijden. Want ook reddingsacties zijn niet zonder gevaar.

Arno heeft nog flinke schrammen op zijn benen van het afgelopen weekend. Toen moest hij een drenkeling op de golfbreker trekken.

“Ach, dat hoort erbij”, reageert hij laconiek. Met een geroutineerd gebaar beantwoordt de 17-jarige strandwachter de mobilifoon op de post. Hij is enthousiast over zijn taak. “Als je een geslaagde redding uitvoert, staan mensen op het strand te klappen. Echt kicken!”

Twee vermiste badgasten en drie verdinkingen tot nu toe in dit seizoen. Zoekacties van de Brigade ten spijt. “Als dat gebeurt vangen de vrijwilligers elkaar op in de groep. Tot nu toe viel niemand uit door traumatische ervaringen”, zegt Broeseliske.

De overwegend jonge mannen en vrouwen rond de twintig jaar moeten sowieso flink gemotiveerd zijn, vertelt hij. De contributie van de vereniging kost 144 gulden per jaar. De opleiding tot vrijwilliger bestaat uit loop-en zwemtesten, reddend zwemmen en een zelfbetaalde EHBO-cursus met reanimatie-aantekening. Elk jaar, voegt Broeseliske daaraan toe, is een herhalingscursus voor de honderdvijftig vrijwilligers verplicht.

Arno begint hard te lachten als zijn werk met de populaire Amerikaanse serie Baywatch wordt vergeleken. De romantische voorstelling van de strand-activiteiten van de Amerikaanse strandwachten klopt niet. Mensen weghalen bij golfbrekers, kwallebeten, snijwondjes en wespensteken behandelen, komt dichter bij de realiteit van de Nederlandse strandwacht.

“Wilt u een aangevreten paling weghalen, er spelen daar kinderen”, vraagt een jonge vrouw. Gewapend met een vuilniszak loopt Arno mee. Bij zwaardere ongevallen, zoals beroertes, hartaanvallen en miskramen wordt er nauw samengewerkt met de GG en GD en twee EHBO-posten.

's Middag surveilleert Franchimon met de terreinwagen over het bomvolle strand. Stapvoets. Een buitenlands jongetje loopt op de terreinwagen af, zegt iets onverstaanbaars en gaat weer weg. “Toch maar even vragen”, reageert de veteraan en springt uit de wagen. Hij is zijn ouders kwijt, blijkt, en wordt even later aan de politie overgedragen.

Toeter

“Ga jij even schuiven”, vraagt Franchimon aan zijn bijrijdster. De toeter wordt tevoorschijn gehaald en met grote armbewegingen maakt de vrijwilligster duidelijk dat de zwemmers weg moeten bij de golfbreker. Bij de wagen deelt Franchimon intussen een pleister uit en legt een zwachtel aan. Vanaf zijn negende, vertelt hij, zit hij al bij de Brigade. Alle vakanties gingen er aan op. Volgend jaar probeert de veteraan er weer mee op te houden. “Of het lukt weet ik niet.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden