Niet onze doden

Het was een beetje alsof het ons niet aanging: de herdenking van de D-Day. Waar CNN en BBC maar ook de BRT er dagen of tenminste uren zendtijd aan besteden, daar was op de Nederlandse televisie precies twee uur beschikbaar op de zondagmiddag. Twee uur van rommelige schakelingen tussen Normandië en een ondergrondse bunker in Hilversum: het leek me erg zuinigjes voor een gebeurtenis die van monumentale betekenis was voor de geschiedenis van West-Europa en dus voor ons.

D-Day, zestig jaar later. Dat was behalve een gedenkdag voor de gevallenen ook een dag van de veteranen. Ze waren in groten getale gekomen, de tachtig-, soms negentigjarigen, in hun blazers en baretten, de borst zwaar van de insignes. Ze kwamen aan het woord, bij de BBC, bij CNN. En Bush sprak hen rechtstreeks toe op die immense begraafplaats in Colleville-sur-Mer, vlak boven Omaha Beach. Schitterende rede. Vooral door die kolossale gebeurtenis te vertalen in de schildering van lotgevallen van enkelingen, zoals die van korporaal John Pender Jr. die radioapparatuur het strand opsleepte en daarbij zwaargewond raakte. Tot twee keer toe keerde hij naar de branding terug om meer apparatuur te redden tot hij nog eens werd getroffen: ditmaal dodelijk. Of sergeant Earl Parker uit Bratford, Virginia, die aan de vooravond van D-Day nog trots een foto van een baby liet zien die hij nooit in zijn handen had gehouden. ,,Als ik mijn dochter zou mogen zien'', zei hij, ,,zou ik het niet erg vinden te sterven.'' Hij ligt in Colleville begraven, sprak Bush, en wordt dierbaar in herinnering gehouden door een vrouw van in de zestig die trots een foto van haar glimlachende jonge vader bij zich draagt. En dan schildert de president de resten op de stranden van Normandië, die toen de kanonnen eindelijk zwegen kalm aanspoelden met de golven: zwemvesten, sokken, veldflessen, rantsoenen, helmen, kiekjes, brieven. En bijbels. Heel veel bijbels.

En wat scheen de zon prachtig boven dit tafereel, deze briljante staatsenscenering waar de Franse meesterhand in doorschemerde. Christiane Amanpour, de geharde topverslaggever van CNN, had het bijna te kwaad en sprak van een prachtig geschreven en bewegende rede. Bitter had ze een dag eerder een onderzoek aangehaald waaruit was gebleken dat de helft van de Amerikanen al niet meer weet wat D-Day is. En ze wees -met een historicus aan haar zijde- op de parallellen tussen Bush jr. en Reagan, die twintig jaar eerder D-Day in Normandië had herdacht. De door beiden gezochte nabijheid tot het leger, terwijl ze geen van beiden ooit daadwerkelijk hadden gevochten; de één de grote strijder tegen het communisme, de ander tegen het terrorisme en beiden dat hoog ontwikkelde gevoel voor drama en representatie.

Maar wat gaat ons dat alles aan - het zijn niet onze doden die daar liggen. Maar stierf hij niet voor ons op wiens steen te lezen stond: The best are the first, who are called on to die.

We often sit and wonder why.

Mom and dad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden