Niet om het voetbal maar om het geweld

De auteur is historicus en voetballiefhebber

“Engelsen! . . Het zijn krijtwitte wezens, Britten genaamd, die, niet zelden door rood haar bedekt, een half-ondergelopen gebergte in de Noordzee bewonen, waar zij de naam Groot-Brittannie aan hebben gegeven. Ik haat dat volk”. Aan dit citaat uit Mandarijnen op Zwavelzuur van W. F. Hermans moest ik denken toen ik vorige week over het Amsterdamse Damrak liep op weg naar huis.

Ik raakte verzeild tussen Engelse voetbalsupporters. Een ervan sprak mij aan. Niet eens een onaardige jongen, zo op het eerste gezicht. Hij was alleen stomdronken, hij vertelde me dat-ie zeker twintig liter bier op had en nog wat XTC-pillen. De omstanders uit het Britse koninkrijk zagen er even verdwaasd uit. Toen hoorde ik een gegil, een kreet, nog een, het gerinkel van glasscherven. De Engelse supporters holden met zijn allen naar de Dam. Maar daar werden zij tegengehouden door de ME. Uit alle hoeken, gaten en stegen kwam de bereden politie aanzetten. Pillenslikkende en bierdrinkende supporters veranderden in ongecontroleerde hooligans die maar een ding voor ogen hadden: de Amsterdamse binnenstad ruineren.

Ik had nog willen roepen: “Jongens, dat hoeven jullie niet te doen, daar zorgen de gemeentebestuurders wel voor”. Maar dat was zinloos. Ze sloegen als gekken op alles en iedereen in. Maar gelukkig voor de onschuldige omstanders kon de ME met, tactisch gezien, een aantal prachtige charges de boel weer onder controle krijgen.

De Britse hooligans gaan niet voor het voetbal, voor de drank of de pillen naar een wedstrijd. Dat zijn slechts bijkomende verschijnselen. Vaak weten zij niet eens welke wedstrijd er gespeeld wordt. Hun enige motivatie om een wedstrijd te bezoeken is het geweld.

Bill Buford toonde dat al meesterlijk aan in zijn boek Tussen het tuig (Meulenhoff, 1991). Hij schrijft: “Geweld is een van de meest intens beleefde ervaringen, en voor degenen die zich eraan over kunnen geven is het een van de meest intense genietingen . . . Ik realiseerde me later dat ik high was, in een staat van adrenaline-euforie. En voor de eerste keer kan ik de woorden begrijpen die ze gebruiken om het te omschrijven. Dat massageweld was hun drug”.

Een ander interessant gegeven - en daarmee keren we terug naar het onderwerp van de hoofdagent - dat Buford beschrijft is het fenomeen van de “kaartloze supporter”. Hij noemt ze “pikkers”. Ze hebben geen geld, betalen nergens voor en zijn dat niet van plan. Nee, deze hooligans willen juist rijker worden van hun buitenlandse trip naar de Europese voetbalvelden. Ze zijn er, volgens Bufords beschrijving, op uit om te roven in de treinen waarmee ze vervoerd worden, te plunderen in de winkels van de steden die ze aandoen. Daarnaast gelukt het ze vrijwel altijd, door de ongecontroleerde massaliteit, ook nog gratis het stadion in te komen.

Wellicht daarom dat de “pikkers” wat beteuterd, verrast en onthutst waren door het feit dat zij door de Nederlandse politie voor het stadion eruit werden gelicht, in kooien gezet en afgevoerd naar een kazerne waar ze de wedstrijd niet te zien kregen.

In de strijd tegen het voetbalvandalisme past geen soft beleid. Zeker niet tegen Engelse supporters die vaak iedere vorm van beschaving ver achter zich hebben gelaten. Tv-beelden en eigen waarneming hebben me daarvan overtuigd. Als ik alles de revue nog eens laat passeren, is het harde preventieve politie-optreden zeer te billijken.

Dat voetbalvandalen massaal opgepakt worden en op kazerneterreinen (die blijven ondanks de leegloop van het Nederlandse leger zo toch hun functie en waarde behouden) worden neergezet, lijkt me een gepaste straf. Want juist die desolate omgeving kan een heilzame werking hebben op de op hol geslagen psyche van de voetbalvandaal. Hier kan hij in alle rust zijn zonden overdenken. Hij zal er gauw tot inkeer willen komen en zo nooit meer terug hoeven keren naar deze morbide plek.

Iedere (ex-)dienstplichtige zal dit volmondig beamen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden