'Niet nóg meer over soapsterren'

Johan en Henny Van der Kouwe lezen Trouw vanaf het begin. 'Het was toen slechts een A4-tje. Niet te vergelijken met de hoeveelheid tekst die er nu in staat.'

In haar pyjama haalt Henny van der Kouwe (86) 's ochtends de krant uit de brievenbus, op de begane grond van het appartementencomplex in Veenendaal, waar zij en haar man op afkwamen door een advertentie in Trouw. De columns van Wim Boevink en Sylvain Ephimenco, Podium en 'niet te vergeten' de strip: het echtpaar is er een hele tijd zoet mee. "Je kijkt meestal als eerste naar de columns, we hebben immers al veel gezien op het journaal, dat kun je overslaan of lees je later", zegt mevrouw.

Johan (90) en Henny (86) van der Kouwe zijn 62 jaar getrouwd, maar de krant lezen ze beiden vanaf het begin. Meneer werkte in de oorlogsjaren op het gemeentehuis in Twello, hij woonde daar op kamers. Hij zat op de afdeling bevolking, en was nauw betrokken bij het verstrekken van persoonsbewijzen. Johan regelde identiteitskaarten en bonnen voor Joden en voor onderduikers. "Je leverde je bijdrage", omschrijft hij zijn aandeel in het verzet. "Je raakte in het verzetswerk verstrengeld, en je ging steeds een stapje verder."

Er waren allerlei illegale krantjes in omloop, zegt de gepensioneerde gemeenteambtenaar, en eind januari 1943 was er ook Trouw. Behalve dat het van en voor gereformeerden was, wist hij er weinig van; hoe minder je wist, hoe beter. Maar de interesse was groot: "Alles wat illegaal was, had je belangstelling. Je pakte er gretig naar. Trouw was niet meer dan een blaadje op A4-formaat, het was geen vergelijk met nu, zoveel tekst stond er destijds niet in."

Zijn vrouw was zestien toen Trouw werd opgericht, haar moeder was weduwe en niet voor een kleintje vervaard. Samen met haar oudere zus bracht ze in woonplaats Leerdam het illegale blaadje rond. "Ik zal het wel gelezen hebben, maar ik heb er geen duidelijke herinneringen meer aan", zegt ze. "Het kwam onregelmatig, en moest stiekem gedrukt worden."

Na de oorlog werkte Henny op het gemeentehuis en daar leerde ze haar man kennen, die naar Leerdam was verhuisd. Beiden waren vrijgemaakt, een protestantse stroming die in de oorlog uit de gereformeerde kerk was gestapt. Gereformeerd-vrijgemaakten lezen nu doorgaans het Nederlands Dagblad, maar een puur vrijgemaakt dagblad was er na de oorlog niet. Gewend als ze waren aan Trouw, hielden de Van der Kouwes die gewoonte na hun huwelijk in 1950 in stand. Bovendien, ze zijn altijd ruimdenkend geweest, oecumenisch ingesteld, kritisch en, zoals mevrouw zegt, 'niet van het benauwde'. Zij baarde in hun sjieke Voorburgse straat in 1972 opzien dat ze weer ging werken, en in de kerk was ze de eerste die een broek aan had. Ze stemden ook nooit op de partij van de vrijgemaakten, het GPV, maar op de ARP - anti-revolutionair was het eerste woord dat de kleine Henny van haar vader leerde. In 1975 gingen ze met de ARP over naar het CDA, een kleine tien jaar eerder waren ze trouwens al Nederlands-gereformeerd geworden, een stroming van iets verlichtere christenen, ontstaan uit een scheuring met de vrijgemaakten. Sinds een jaar of tien stemmen ze ChristenUnie. "Ik ben tamelijk links georiënteerd, en christelijk", motiveert mevrouw. "Ik ben wat minder links, maar stem ook ChristenUnie", zegt meneer.

En daar komen ze op een punt van kritiek: het christelijke karakter van dagblad Trouw. Of beter: het gebrek eraan. "Het christelijke mis ik weleens een beetje", zegt mevrouw. "Als er van EO-kant grote happenings worden georganiseerd, dan besteedt Trouw daar geen of weinig aandacht aan, terwijl er wel uitgebreid wordt geschreven over, zeg maar, wereldse dingen. Ik ben helemaal geen fan van zulke christelijke evenementen, maar of er staat niks over in Trouw, of het is negatief, er wordt snerend over gedaan. De verslaggeving is gewoon niet objectief, al moet ik zeggen dat het de laatste jaren wel beter gaat. Vroeger kon de EO gewoon geen goed doen."

Haar man zegt het zo: "Trouw is van een krant met een rechtse, gereformeerde signatuur geëvolueerd naar een meer algemeen dagblad". Het echtpaar heeft het daar soms zo moeilijk mee gehad, dat ze weleens op het punt hebben gestaan de krant op te zeggen. Anderzijds constateren ze dat de ontzuiling zich ook in hun eigen gezin heeft voltrokken. Hun dochter is actief kerklid, een abonnement op Trouw heeft voor zover ze weten geen van de zes kinderen, hoogstens kopen ze de krant weleens in de losse verkoop. De kinderen hebben het druk en halen hun nieuws van internet.

De ouders doen hun best om 100 te worden. Meneer kan bijna niet meer lopen en mevrouw loopt met een rollator, maar hun hoofd is sterk en hun oplettendheid ook. Samen maken ze zich vrolijk om de tik- en spelfouten van 'toch niet onderontwikkelde journalisten'.

Trouw moet ook de 100 kunnen halen, denken ze. Een recept hebben ze er niet voor. Meneer denkt dat een studie sociologie nodig is om te weten hoe een krant jonge mensen kan blijven trekken. Mevrouw heeft een advies: "Niet nog meer over soapsterren, daarvoor zijn Weekend en Privé. Daar trek je geen serieuze mensen mee en van hen moet Trouw het hebben. Die mensen zijn er gelukkig in alle leeftijdscategorieën."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden