Niet meer zo snel tevreden met een stukje proza

literatuur | Geen betere manier om Maarten 't Hart te leren kennen dan via zijn laatste bundel korte verhalen. En door bij hem op de thee te gaan, natuurlijk.

Het landelijk gelegen huis van Maarten 't Hart in Warmond tijdig met het openbaar vervoer bereiken, dát is nog eens een spannende opdracht aan het begin van deze dag. En het gaat natuurlijk mis. De journalist is lang niet zo wakker als de immer kwieke schrijver en stapt uit bij de verkeerde halte. "Het huis van Maarten 't Hart?", zegt een voorbijkomende jogger. "Joh, dan zit je helemaal verkeerd." Snel maar even bellen met de schrijver. Dat het dus later wordt. "Weet je wat?", zegt die. "Ik loop je wel tegemoet."

Kijk, en dat is een klein geluk bij een klein ongeluk, want wat is er fijner dan samen met Maarten 't Hart door zijn eigen landelijke gebiedje te banjeren?

Al snel stuiten we bijvoorbeeld op een hele club loslopende hanen. Zijn dit soms de hanen die de auteur beschrijft in een van de verhalen uit zijn jongste bundel?

"Jazeker. Zo zie je maar dat ik het niet uit mijn duim heb gezogen."

't Hart loopt ietsje krom, kampt nog met de gevolgen van een gebroken arm, maar oogt toch jonger dan de meeste andere mannen die in 1944 zijn geboren. En wat een lekkere citroenthee zet de schrijver, die dus net een boek vol korte verhalen heeft afgeleverd. 'De moeder van Ikabod & andere verhalen' heet de reeks vertellingen, die de lezer veel leren over het dagelijks leven van Maarten 't Hart.

Als we deze verhalen ergens willen thuisbrengen, dan bedrijft u het genre hyperrealisme. Bent u het daarmee eens?

"Deze bundel geeft wel een goed beeld van mijn persoon, ja. Alle verhalen zijn autobiografisch, de hoofdpersoon is steeds dezelfde Maarten. Natuurlijk heb ik ze hier en daar wel ietsje opgeleukt, maar ik moet het erg hebben van de dingen die om mij heen gebeuren, ik ben niet meer zo goed in iets verzinnen. Ik vind het ook veel leuker om dingen op te schrijven die ik daadwerkelijk meemaak, omdat ze op zichzelf al vreemd genoeg zijn. Iemand die zomaar wiet bij je in de tuin zaait, dat geloof je toch niet? Toch zou ik nu wel weer eens iets van fictieve aard willen schrijven. Helemaal een product van de verbeeldingskracht."

Volgt u het nieuws buiten Warmond?

"Zeker, zeker. Ik hou alles wel bij, natuurlijk. Al was het wel een van de redenen om hier te gaan wonen, destijds; de wens om op een soort eiland te zitten, waar je je buiten de beschaving waant. Maar je krijgt natuurlijk toch het nieuws wel binnen tegenwoordig, waar je ook zit. De krant, de televisie."

Dus u kijkt naar het EK voetbal?

"Nee, het EK volg ik niet. Vroeger, toen ik op de universiteit werkte op de afdeling gedragskunde, zeiden ze: 'Die voetballers kunnen elkaar over veertig meter feilloos een bal in de voeten spelen, en dan zouden ze niet in staat zijn om diezelfde bal in negentig minuten tijd tussen de palen te krijgen? Het is doorgestoken kaart!'

"Er gaat ook te veel geld in om en alles waar te veel geld in omgaat, daar komen problemen van."

Iets heel anders dan: Draagt u nog weleens een jurk?

"Nee, joh. Ik ben nu een oude man, dat is allang niet meer aan de orde. Wanneer zou het geweest zijn? Ik denk het Boekenbal van 1991. Dat is 25 jaar geleden. Het heeft blijkbaar een enorme indruk gemaakt. Het was ook wel een stunt. Maar misschien niet verstandig, achteraf."

U komt niet over als een oude man. Of merkt u dat de jaren nu toch gaan tellen?

"Ik ben laatst van een e-bike gevallen en ik heb daarbij mijn arm gebroken. Ik remde en daar lag ik, ik werd gewoon gelanceerd. Nu kan ik al een tijdje helemaal niks met die arm. Kijk maar eens hoe de tuin erbij ligt. Het staat allemaal te verwilderen, het is één grote puinhoop. Ik heb wel een beetje hulp, hoor, maar het is heel lastig op het moment. Met schrijven ook. Ik kan niet de hele dag schrijven. Dus tussen twee stukjes door probeer ik maar een beetje hout te hakken of te schoffelen.

"Schrijven ging me vroeger makkelijker af dan tegenwoordig. Dat komt, denk ik, doordat ik kritischer op mezelf ben geworden. Ik ben niet meer zo snel tevreden met een stukje proza. En dan ga je vijlen, schaven, dingen veranderen. Het is positief om kritisch op je eigen werk te zijn, maar je wordt dan dus ook minder productief. Nee, ik heb er niet minder plezier in dan vroeger. Als het goed lukt, blijft schrijven geweldig, natuurlijk."

Heeft u een vast dagritme?

"'s Morgens om vijf uur sta ik op en 's avonds om een uur of acht ga ik naar bed. Mijn dag begint met schrijven. Voorheen ging ik daarna zwemmen in Leiden, maar nu met die arm gaat dat niet. Dat werkt wel goed, trouwens. Eerst schrijven, dan zwemmen en daarna met een frisse blik kijken naar wat ik geschreven heb. Verder bestaat mijn dag uit tuinieren, lezen en muziek maken: piano spelen, dan koken en dan is het zowat alweer bedtijd."

Klassieke muziek is, naast schrijven, wel het belangrijkste voor u, hè? Geen dag zonder Bach.

"Bach is de grootste, zonder twijfel. Hoewel Mozart er natuurlijk ook wat van kon. Ik luister op het moment veel naar Bachs cantates door Suzuki. Dat is absoluut de top. Suzuki voert ze nog mooier uit dan Koopman of Gardiner en die zijn al zo mooi, dus kun je nagaan."

Ik kom de laatste tijd steeds uit bij Händel, is dat erg?

"Welnee, Händel op zijn best is onovertroffen, die heeft ingevingen van geweldige klasse."

En popmuziek?

"Met popmuziek heb ik helemaal niks. Nooit gehad ook, zelfs niet in de jaren zestig. Ik heb wel tijdens kerkdiensten verschillende keren 'Yesterday' gespeeld van The Beatles. Dat vind ik wel mooi, net of je een koraal zit te spelen."

Speelt u nog in de kerk?

"Ja, hoor, laatst nog. Zelfs met die gebroken arm. De dominee vroeg of ik een dienst wilde doen. Dan doe ik dat. Vanwege die arm kies ik dan wel een makkelijker te spelen stuk, maar het lukt altijd wel. Het orgel is pas gerestaureerd, dat scheelt ook. En we hebben een fantastisch leuke dominee hier. Net een filmster is dat. Warmond is sowieso een heel plezierig dorp. Je bent hier zo vrij als wat, je wordt niet lastig gevallen. Heel prettig. Nee, veel mensen zitten er niet bij een dienst. Veertig of vijftig als het meezit."

Misschien denken de mensen wel: 'Ik ga niet naar een kerk waar Maarten 't Hart' orgel speelt, want die is tegen het geloof.

"Ach, dat valt wel mee. Het geloof is veel vriendelijker geworden, het is hier in Warmond bij de PKN geen hel en verdoemenis. Elders in het land nog wel, trouwens, maar hier niet. Hier is het een gemeenschap van mensen die elkaar helpen en ondersteunen. Dat heeft iets heel moois, dat kan je niet ontkennen. En iets hoeft niet waar te zijn om steun te bieden."

Joost van Velzen

De moeder van Ikabod & andere verhalen. Maarten 't Hart. Uitgeverij De Arbeiderspers. euro 24.99

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden