Review

Niet meer leven voor het geld, maar voor het leven

Juriste Gloria Quinones zegde vorig jaar haar baan op, omdat ze eindelijk haar kinderen weleens wilde leren kennen. Gerechtelijke bijstand verleent ze niet meer: ze is nu fulltime huisvrouw, die gitaarles heeft, in een dansgroep zit en zich op het pottenbakken heeft gestort. Haar salaris van zestigduizend dollar per jaar is ze kwijtgeraakt, maar haar leven is enorm verrijkt, zegt ze. “Ik leef nu om te leven.”

De 51-jarige Newyorkse behoort tot de groeiende groep die wakker is geschud uit the American Dream. Deze mensen kiezen voor een eenvoudiger leven met minder geld, maar meer vrije tijd. 'Voluntary simplicity' wordt de beweging genoemd, die door het Trends Research Institute werd uitgeroepen tot de grootste trend onder de baby boomers die na de Tweede Wereldoorlog zijn geboren.

Volgens het onderzoeksbureau is op dit moment al vijf procent van de 77 miljoen Amerikaanse 'boomers' tot de conclusie gekomen dat carrière maken en hard werken vooral uitputtend is en slechts weinig voldoening geeft. Het instituut voorspelt dat het aantal mensen dat vrijwillig kiest om met minder geld rond te komen, verder zal groeien, tot circa vijftien procent in het jaar 2000.

Twee predikers van de boodschap van de 'vrijwillige eenvoud' zijn Joe Dominguez en Vicki Robin, die in 1992 het boek 'Your money or your life' uitbrachten. Daarin leggen zij uit hoe mensen in negen stappen met minder inkomsten op een bevredigende manier kunnen leven. Wie doorzet, heeft op een gegeven moment zelfs geen inkomen uit een betaalde baan meer nodig.

Het boek is een ware bestseller geworden. Hoewel de schrijvers de mensen aanmoedigen om het boek bij de bibliotheek te lenen om geld te besparen, zijn er inmiddels 350 000 exemplaren van verkocht. De boekhandels moeten weer bijbestellingen doen, omdat er een ware run is ontstaan nadat Oprah Winfrey in haar show aandacht besteedde aan de New Road Map Foundation van Dominguez en Robin. Onder de titel 'Je geld of je leven' verschijnt het boek deze maand bij de Nederlandse uitgever Aramith.

De auteurs zijn zelf ultieme voorbeelden van de trend. Dominguez werkte tot 1969 op Wall Street, sinds die tijd leeft hij van de rente op zijn spaargeld. Robin is al meer dan twintig jaar financieel onafhankelijk. Ze leeft van zes à zevenduizend dollar per jaar, inkomsten uit het spaargeld dat ze destijds wegzette.

En ze zegt dat ze alles heeft wat haar hartje begeert. Kleding koopt Robin tweedehands. “Ik laat iemand anders 150 dollar betalen voor een jasje, dat koop ik dan later wel voor vijf dollar. Iedereen die tweedehandskleren koopt, voelt zich daar ontzettend slim over. Ik eet altijd thuis, misschien dat ik eens in de twee maanden eens een restaurant bezoek. Maar op die manier blijft het ook leuk, een echt uitje.” De opbrengst van een sober leven is groot, zegt de Amerikaanse. “Al mijn tijd is vrije tijd.”

De New Road Map Foundation is niet de enige organisatie in de Verenigde Staten die mensen helpt om minder consumptief te leven en geld te sparen. Overal in het land worden werkgroepen gehouden, er verschijnen ongeveer 50 krantjes over dit onderwerp, er is een dozijn boeken over geschreven.

Ook Vicki Robin verwacht dat de trend zich de komende jaren enorm zal doorzetten. Niet alleen omdat steeds meer Amerikanen de geneugten willen proeven van een leven zonder de stress van een veeleisende baan, maar ook omdat steeds meer mensen onvrijwillig met minder geld moeten rondkomen.

“Dat noemen we de 'unvoluntary simplicity'. Het is tegenwoordig niet meer zo, dat bedrijven loyaal zijn tegenover hun werknemers. Velen worden bedreigd met ontslag of komen erachter dat hun salaris niet meestijgt met de kosten van hun levensstijl. Ze kunnen met hun inkomen niet meer alles doen wat ze willen en gewend waren, ze moeten keuzes maken: hun auto een jaar langer houden dan ze eigenlijk van plan waren, reparaties in huis zelf uitvoeren, kijken wat ze werkelijk nodig hebben.”

Volgens Vicki Robin spenderen mensen die de stappen uit het boek zetten gemiddeld twintig tot vijfentwintig procent minder dan voorheen, ongeacht hun inkomen. De een gaat in een goedkoper huis wonen en zegt zijn lidmaatschap van een dure fitnessclub op. Voor de ander zijn ingrijpender maatregelen nodig: de kinderen krijgen alleen nog speelgoed als ze jarig zijn, en boterhamzakjes worden twee keer gebruikt.

Verreweg de meeste mensen voelen zich gelukkig bij de nieuwe manier van leven. Vicki Robin: “Het is natuurlijk in onze maatschappij zeldzaam dat mensen zeggen: ik heb genoeg. Amerikanen willen altijd maar meer, beter, groter, nieuwer. Hier is de consumptie het hoogst, wat dat betreft geven wij een slecht voorbeeld aan de wereld. Want dit consumptieve gedrag produceert geen geluk.”

Gloria Quinones werd onder meer door het boek van Robin en Dominguez naar de nieuwe weg geleid. Zij volgde de eerste stappen uit het boek, hield een kasboek bij met alle uitgaven en berekende hoeveel geld ze werkelijk per uur verdiende, als ze alle tijd en kosten voor reizen, kleding en lunchen daarin verwerkte.

“Ik werkte twaalf tot veertien uur per dag en ontdekte dat ik eigenlijk maar vijf dollar per uur verdiende. Dat was een zeer dramatische ontdekking.”

Een paar maanden later, in januari '94, kondigde de advocate op haar werk aan dat ze ontslag zou nemen. In mei deed Quinones de deur van het kantoor voor het laatst achter zich dicht. Het was geen moeilijk besluit, zegt ze. “Maar ik denk dat wij wel een uitzondering vormen. Mijn man en ik hechten niet veel waarde aan geld, eigenlijk verdienden we al veel meer dan we wilden uitgeven. Maar ik vond mijn werk erg leuk. Het gaf me ontzettend veel voldoening. Het probleem was alleen dat ik altijd moe was, dat ik niet kon wachten tot de kinderen naar bed waren zodat ik wat rust had.”

Omdat de familie een gedeelte van hun huis op Manhattan verhuurt, hebben ze nauwelijks of geen woonkosten. In materieel opzicht is er dan ook weinig veranderd, volgens Gloria. Dat wordt anders wanneer haar echtgenoot ook stopt met werken. Hij is onderwijzer aan een openbare school en vindt zijn baan absoluut niet leuk. “We hebben gelukkig in het verleden al geld opzij gezet voor de opleiding van onze kinderen. Dus eigenlijk hebben we verder niet veel nodig. Ik schaam me er absoluut niet voor om tweedehandsspullen te kopen. En als we een feestje geven - dat doen we graag en veel - vraag ik of alle gasten iets mee willen nemen. Dat is trouwens veel leuker.”

Gloria Quinones kan geen enkel nadeel noemen dat aan haar nieuwe leven is verbonden. Haar omgeving reageert positief op deze verandering, ze voelt zich als huisvrouw absoluut niet minder dan als advocate. “Ik heb een keuze gemaakt, het was een roeping van binnenuit. Wij vrouwen hebben lange tijd gedacht dat het beter was om een betaalde baan te hebben. Maar toen ik die had, dacht ik: is dit alles wat er is? Ik wil dit niet mijn hele leven doen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden