Niet knus, wel intiem

Marc Klein Essink als de egocentrische echtgenoot en Linda van Dyck als zijn overspelige vrouw. (Trouw)Beeld Ben van Duin

’Ontrouw’ naar ’Faithless’ (’Trolösa’, 2001) van Ingmar Bergman; productie: Hummelinck Stuurman Theaterbureau; regie: Peter de Baan; in DeLaMar Theater t/m 10-12; tournee t/m 9-4-2011; inl: www.hummelinckstuurman.nl

Was ooit de naam Ingmar Bergman goed voor volle filmzalen, ditmaal zal het de reputatie van Joop van den Ende zijn die het publiek als vliegen op de stroop van het nieuwe DeLaMar Theater af heeft laten komen. Al voor de première van Bergmans ’Ontrouw’ en de opening van het gebouw zit de zaal vol en ook daarna loopt de kaartverkoop als een trein.

De nieuwsgierigen krijgen waar voor hun geld in een feestelijke ambiance, aantrekkelijk vooral door een aangename mengeling van oud en nieuw, van strakke lijnen, veel glas, fonkelende kroonluchters en klassiek theaterrood. Een stijl die de theaterzaal – de kleine in dit geval (600 stoelen) – een warme en allerminst kneuterige sfeer verleent. De opvallend grote toneelopening en een prettig oplopende zaalvloer, die hinder van voorburen voorkomt, zorgen voor uitstekende zichtlijnen. Ook de akoestiek lijkt goed.

En dan toch nog klagen? Tja. Breeduit wegzakken in het pluche is er inderdaad niet bij en dat schijnt menigeen wat minder te bevallen. Hier geen ge’lounge’, maar een stevige stoelzitting en –leuning, goed voor rug en actieve kijkhouding. Mij staat dat wel aan.

Niet knus maar wel intiem, zou je kunnen zeggen, wat eveneens blijkt te gelden voor het overspeldrama dat de zaal opent. Regisseur Peter de Baan en vormgever Niek Kortekaas hebben als het ware alles nagelaten om er een lekker makkelijk verteerbare voorstelling van te maken. Smetteloos witleren, niet direct tot liefdesspel uitnodigend meubilair, grote foto’s boven de vloer die eerder de ruimte erachter oproepen dan verbergen, een ’brede’ mise-en-scène, onopgesmukt en ingetogen spel.

Elke ranzigheid die aan overspel kan kleven, is deze enscenering vreemd. Het accent ligt veeleer op de emotionele en morele pijn die ontrouw berokkent bij de direct betrokkenen en dan met name bij kinderen. Vermoedelijk is deze toneelbewerking meer gebaseerd op het filmscript van regisseuse Liv Ullmann dan op het oorspronkelijke scenario van Bergman zelf. Ullmann stoorde zich niet aan diens autobiografische opzet, maar legde de vinger op het zeer van het kind, dat de komende scheiding van de ouders moet lijden. En op de hypocrisie van mannen, die een vrouw haar overspel euvel duiden, maar intussen zelf de kat ongegeneerd in het donker knijpen.

Anders dan in de film speelt hier geen kind mee, maar telkens als het dochtertje ter sprake komt, licht haar portret fel op. Mooie vondst, die je zeer bewust maakt van haar gevoelens en toekijkende aanwezigheid. Linda van Dyck, de actrice die vreemdgaat met de beste vriend van haar man, houdt haar spel heel sober, wat haar schuldgevoel als moeder en haar onmacht des te wranger maakt. En scherp afsteekt tegen de egocentrische woede van Marc Klein Essink als de echtgenoot.

Beetje jammer is wel dat tussen Tom Jansen en Van Dyck als minnaars een erotische of gepassioneerde magie ontbreekt. In de scènes waar Jansen als verteller optreedt en het gebeuren in flashbacks oprakelt, krijgt dat samenspel juist wel die intimiteit. Zo treffend ingekaderd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden