Opinie

Niet iedereen wil hulp van de kerk

Een werknemer die zowel geestelijk verzorger als dominee is, houdt een dienst voor dementerende bejaarden.Beeld Inge van Mill

Wie stelt dat Nederland met dominees en voorgangers beschikt over voldoende geestelijk verzorgers, gaat te kort door de bocht, schrijft Monique Ratheiser, docent levensbeschouwing en student geestelijke verzorging

Enerzijds ben ik het eens met briefschrijver Van der Weide (Opinie, 10 oktober). Het landelijk dekkend ‘netwerk’ van geestelijke verzorgers, dat het kabinet wil financieren, bestaat al in de vorm van ‘kerk’. 

Maar de vanzelfsprekendheid waarmee de kerk wordt opgevoerd als invulling van dat netwerk schuurt. Dat verwijst namelijk de noodzaak van het regeringsplan direct naar de prullenbak en alle zinzoekenden, in hun verscheidenheid, naar één instituut.

Kerkelijkheid neemt af. Het CBS: ‘De eerste Volkstelling in 1849 leerde dat meer dan 95 procent van de Nederlandse bevolking tot een christelijke denominatie behoorde. [...] Sindsdien is het deel dat niet behoort tot een kerk of religieuze groep gegroeid, van 5 procent in 1909 naar 50 procent in 2015.’

Als docent levensbeschouwing Hogeschool Windesheim weet ik dat de toegang tot kerk en dominee niet vanzelfsprekend is voor jongeren. Toch zoeken velen hulp bij zinvragen. Ik verwijs met regelmaat studenten naar de studentenpastor. Jongeren willen gewoon een goed gesprek met iemand die kennis van zaken heeft en die niet schrikt van vragen en emoties. Een docent moet beoordelen en is niet onafhankelijk genoeg, een psycholoog therapeutiseert. De pastor is dan een goede gesprekspartner. Toch hoor ik studenten vaak in eerste instantie zeggen: “Ja, maar ik ga toch niet naar een dominee!”

Ja, pastores begeleiden mensen in hun zoektocht naar zin en betekenis. Maar de gang naar de kerk is niet vanzelfsprekend meer. Daarbij heeft de kerk ook niet (meer) het monopolie op zingeving. Er bestaat een ware markt van zingeving. Het vinden van je weg daarin blijkt moeilijk.

Ik studeer geestelijke verzorging aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar institutionele binding niet wordt voorgeschreven en er geen sprake is van een specifieke religieuze benadering. Kern van opleiding en beroep: het professioneel begeleiden, hulpverlenen en adviseren van mensen bij zingeving en levensbeschouwing. Daarbij staat niet een religieus verhaal centraal, maar het levensverhaal van de hulpvrager.

De diversiteit van onze samenleving wordt weerspiegeld in de verschillende manieren waarop mensen zin zoeken en beleven. Geestelijke verzorging was er inderdaad al, maar mensen vragen nieuwe vormen, nieuwe bronnen en nieuwe plekken, ook buiten de kerkmuren.

Lees ook:

Religieuze organisaties doen er wel degelijk toe, vindt de overheid

Secularisatie en ontkerkelijking hebben ons land stukken minder religieus gemaakt. Maar voor de overheid zijn religieuze organisaties niet minder belangrijk geworden, zegt historicus James Kennedy.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden