Niet iedereen hoeft een orchidee te zijn

Sinds anderhalf jaar geeft Erik Stofferis trainingen om te stoppen met alcohol. Van de honderd cursisten hebben inmiddels tachtig gemeld dat het ze is gelukt van de drank af te blijven. De boeddhist Stofferis, zelf ooit probleemdrinker, maakt gebruik van meditatie en eenvoudige technieken, zoals dans, ademhalingsoefeningen en meditatie. ,,Wilskracht komt wel aan bod, maar is ondergeschikt.''

Zonder alcohol

Aldert Schipper

Motivatie, openheid, en nuchter zijn

Erik Stofferis: ,,Ik ben een tulpenboeddhist.'' FOTO ADRIE MOUTHAAN

Een cursiste van 45 schreef drie maanden nadat ze de 'vrij van alcohol'-training van Erik Stofferis had gevolgd: ,,Ik heb laatst nog twee glazen wijn gedronken. Ze smaakten raar en 't kostte me echt geen moeite er verder van af te blijven.''

Haar relaas staat op een enquêteformulier dat alle deelnemers krijgen toegezonden. Het is geen juichverhaal; maar, meldt zij, in ieder geval is haar relatie niet langer hopeloos en heeft ze ook weer zin in het leven.

,,We hebben haar probleem niet opgelost, maar doordat ze is gestopt met alcohol, kan ze nu haar eigen problemen te lijf'', zegt Erik Stofferis (39). Sinds anderhalf jaar geven hij en zijn partner Linda Timmers, in een centrum vlakbij het Amsterdamse Centraal Station, trainingen om met alcohol te stoppen. Daar komen op vrijdag en zaterdag groepjes van zes tot twaalf mensen bij elkaar die een punt achter de alcohol willen zetten. Het bedrijfje heet, veelzeggend, De Helderheid.

,,Bij 75 procent van de cursisten hebben we succes,'' zegt Stofferis. ,,Dat is geen wetenschappelijk feit'', relativeert hij die uitspraak. ,,Ik zeg dat op basis van wat oud-cursisten zelf in de enquêteformulieren vertellen. Andere trainingen en cursussen zoeken het vooral in wilskracht. Ons geheim is dat mensen na zo'n training stoppen met drinken, omdat ze echt verlangen naar een alcoholvrij leven. Wilskracht komt wel aan bod, maar is ondergeschikt.''

,,Wij zeggen niet dat iemand die drinkt, slecht is. Het gaat bij ons niet over goed of slecht. Het gaat erom of alcohol echt is wat je wíl. Als iemand er voor kiest om te blijven drinken, okee. Laat-ie z'n gang gaan.''

,,Maar de meeste drinkers kiezen daar niet voor. Wij stimuleren de mensen daarom te kiezen voor wat ze wel willen. Daarbij komen we op een terrein met echte bestaansvragen, waar vroeger de pastoor of de dominee mee bezig was. Er moet duidelijkheid komen: wat wil ik in dit leven? Bijna ieder mens wil mooie dingen zoals respect en warmte geven en ontvangen. En men ervaart zelf wel dat alcohol dat kapotmaakt.''

In de anderhalf jaar dat hij bezig is, zijn er zo'n honderd mensen langs geweest. Van deze groep zijn volgens Stofferis tachtig mensen met drinken gestopt. Ze komen op vrijdag, slapen die nacht thuis en keren op zaterdag terug. Een dag of tien daarna is er nog een terugkom-avond, waarop de ervaringen uitgewisseld worden.

Het enige dat je nodig hebt, zegt Stofferis, is motivatie, inzet en openheid. ,,Het is geen praatgroep, maar een intensieve cursus die je samen met anderen volgt. De belangrijkste voorwaarde voor de deelnemers is dat ze nuchter zijn als ze de training volgen.''

Stofferis zelf was ook jarenlang een probleemdrinker. Op een foto 'van vroeger' zit een uitgebluste dikkige jongen op een sofa, een verveelde blik in de ogen. ,,Ik dronk in die tijd niet eens zoveel: misschien vijf pilsjes op een avond - al heb ik ook tijden gekend dat het er twintig waren. Mijn huwelijk ging naar de knoppen, mijn kinderen waren bang van mij. En ik liep vast in mijn werk.'' Stofferis was maatschappelijk werker.

Door een Israëlische cursus kwam hij van de drank af. ,,Ik ben van de ene dag op de andere gestopt. Daarvan heb ik geleerd dat afkicken niet zo moeilijk is. Na vijf dagen is de alcohol uit je lichaam.''

,,Stoppen doe je niet met wilskracht alleen. Eigenlijk juist niet. Dan wordt het te moeilijk. Wij spreken daarom met elkaar over de essentie, over wie je echt bent. Dan volgt het besluit om te stoppen vanuit de ziel.''

Bij de cursussen van De Helderheid wordt gepraat, gedanst, gemediteerd en worden ademhalingsoefeningen gedaan. ,,Het zijn eenvoudige technieken om emoties naar boven te krijgen.''

Stofferis is boeddhist. ,,Ik ben wat de Dalai Lama noemt een 'tulpenboeddhist'. Ik imiteer niet de Tibetaanse weg, maar probeer binnen onze eigen Nederlandse cultuur in het hier en nu te leven, zonder te veroordelen. Als ik mensen bij De Helderheid laat mediteren, is het niet voor een hoger bewustzijn, maar opdat ze zich bewust zijn van het hier en nu.''

,,Er zit geen overdreven verheven doel achter, alsof ik betere mensen zou kunnen maken. Mijn boodschap is: haal uit je leven wat erin zit. Heel veel mensen denken dat ze een orchidee moeten zijn. Dat is vaak oorzaak van een conflict. Maar de meesten zijn een margriet of een paardenbloem. Laat dát er dan ook uitkomen.''

,,Als je teleurstellingen niet onder ogen wilt zien, kun je gaan drinken. Zo simpel is het. Ik ga ervan uit dat je je best rot mag voelen als er iets ergs is gebeurd. Andere hulpverleners leren mensen zich anders te gedragen. Wij leren hen dat je verdriet en pijn kunt accepteren, dat het niet weg hoeft. Elk mens denkt dat 'ie de enige is, maar niemand heeft een perfecte jeugd gehad. Die ellende zit nog in je lichaam. Men drinkt om niet te voelen. De vraag is dus: wát wil je niet voelen. Wij proberen de oude pijn zichtbaar te maken. Geen diepgravend psychologisch proces, maar heel ontspannen.''

,,Het zijn niet altijd forse drinkers die bij ons komen, maar mensen die voelen dat drinken iets is dat ze eigenlijk niet willen.'' Veel hogeropgeleiden, zoals carrièrevrouwen tussen de dertig en de vijftig. Of harde werkers met een eigen bedrijf, die tussen de middag alvast een paar glazen nemen en 's avonds uitgeblust op de sofa een fles wijn opentrekken.

,,De laatste tijd komen er nogal eens mensen tussen de vijftig en de zestig, die ineens veel vrije tijd hebben gekregen en zich daar geen raad mee weten. Het zijn eigenlijk heel gewone mensen. Je treft hier niet de zuiplap die lallend over straat zwalkt.''

De cursus van De Helderheid kost 650 gulden. De oud-cursisten bezoeken, na de tweedaagse cursus en de terugkeer-avond, soms thema-avonden. Die gaan over kwesties als 'Hoe geef je verder inkleuring aan je leven'.

Erik Stofferis: ,,Bij zeker tachtig mensen is de alcohol op de achtergrond geraakt. Ze hebben gemerkt dat er andere dingen in het leven zijn.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden