Niet gegund of slecht gedaan? Turnen blijft een jurysport

Gemiste rekstokfinale Bart Deurloo houdt de gemoederen op EK in Montpellier bezig

Bram van Bokhoven schudt zijn hoofd als hij de beelden terugziet. De hoofdcoach van de Nederlandse turners wil het filmpje een dag na de gemiste finale nog een keer zien. En weer opnieuw. Telkens klikt hij op start, de verklaring zoekend.

Op video ziet hij Bart Deurloo turnen op de rekstok. Spectaculair, vindt hij. Natuurlijk zijn er hier en daar wat slordigheidfoutjes. Hij is niet blind. Maar 14.266? Dat kan gewoon niet.

Vlak na de finale foeterde Van Bokhoven dat hij zijn ogen niet kon geloven toen hij de lage score zag. "Had de jury soms een verkeerd knopje ingedrukt?", klonk het sarcastisch.

De 24-jarige turner dacht dat hij zich donderdag met een spectaculaire oefening naar de eindstrijd had geturnd. Goud lag voor het oprapen nu de te kloppen man, zijn illustere landgenoot Epke Zonderland, was gevallen.

De jury besliste anders. Die strafte het talent uit Ridderkerk - dat juichend de mat af stapte - zwaar af op de uitvoering. Daardoor haalde hij bij lange na de eindstrijd niet. Gevloek vanaf de bank. Deurloo voelde zich naar eigen zeggen 'hard genaaid' en beloofde dat hij na afloop nog wel iets in elkaar zou timmeren.

Een belachelijke score, vond ook bondscoach Mitch Fenner, die thuis zit omdat hij langdurig ziek is.

Laaiend twitterde hij vanaf de bank dat de 'crazy' E-score van Deurloo er volgens hem één was die de geschiedenis in zou moeten gaan als een mysterie dat zelfs Sherlock Holmes niet zou kunnen oplossen. Wat een 'schokkende onrechtvaardigheid', aldus Fenner.

Kijkend naar de beelden doet Van Bokhoven toch een poging tot uitleg. Juryleden zijn heus geen fantasten, meent hij. "Je kunt wel hoog van de toren blazen en zeggen dat de zaak besodemieterd is. Dat er aan matchfixing is gedaan. Maar dat heeft geen zin. Dit is nu eenmaal een jurysport."

De coach stopt het beeld op een moment dat Deurloo verticaal boven de stok zweeft. "Kijk", wijst hij aan. "Hier hangt hij niet helemaal recht boven de stok." Dat wordt bestraft. De aftrek die juryleden er voor mogen geven loopt uiteen van één tiende punt tot drie tienden. Hoe schever de turner in de lucht hangt, des te zwaarder de straf. "Ze moeten in een split-second beslissen. Iedereen ziet het weer anders."

Om de wedstrijd zo eerlijk mogelijk te laten verlopen, wordt een oefening beoordeeld door tien juryleden met verschillende nationaliteiten. Wie waar terecht komt, wordt bepaald door een loting.

Drie mensen beoordelen de moeilijkheid, de D-score. Over de uitvoering, de E-score, buigen zich vijf mensen. Van die vijf cijfers valt het laagste en het hoogste puntenaantal af. Het gemiddelde van de drie overgebleven scores telt.

Als die drie beoordelingen te ver uit elkaar liggen - de één vond het geweldig en de ander waardeloos - gaat de score van twee speciale juryleden meetellen. René de Koster is een van die controlerende juryleden. De Nederlander moest Deurloo donderdag beoordelen.

Pas toen hij de turner wild zag gebaren, wist hij dat er iets aan de hand was. "Ik heb hem wel eens mooier zien turnen, maar hij had hiermee gewoon de finale moeten halen."

De beoordeling van De Koster, die beduidend hoger lag dan die van de rest, werd in dit geval niet meegenomen omdat de scores van zijn collega's niet ver genoeg uit elkaar lagen. Ze waren het er dus unaniem over eens dat Deurloo flink gestraft moest worden op de netheid van de oefening. "Dat verbaasde mij. Ik was er teleurgesteld over, en ook een beetje boos."

Hij heeft zijn collega's er gisteren in de juryvergadering nog op aangesproken. "Ik begrijp niet hoe het kan. Zo slecht was het nou ook weer niet. Dit mag gewoon niet gebeuren."

Mist Deurloo dan misschien de gunfactor die Zonderland wel heeft? Als de sympathieke Fries de mat op stapt, wordt de hele zaal blij. Net als bij de Duitser Fabian Hambüchen. "Iedereen houdt van hem", zegt Van Bokhoven. "Dat speelt onbewust toch een rol." Wordt Yuri van Gelder daarentegen omgeroepen, gaan de gedachtes van sommigen weer terug naar zijn cocaïneverleden. De turner heeft vaak het gevoel gehad dat hij in finales nog altijd wordt gestraft voor dat schandaal. Deurloo trekt met zijn getatoeëerde lichaam en funky kuif weer andere types aan. "Sommige mensen vinden dat mooi. Anderen vinden het niets."

Dat de turner in de afgelopen maanden aan slechts twee wereldbekerwedstrijden heeft meegedaan helpt volgens Van Bokhoven niet echt mee. Wie zijn gezicht regelmatig laat zien, krijgt hogere scores, is de gedachte.

Het valt niet te bewijzen. Net zomin als het vermoeden dat er 's avonds hogere beoordelingen worden uitgedeeld dan in de ochtend. Van Bokhoven: "Stel dat juryleden in de ochtend een goede oefening zien, vervolgens een hele hoop slechte en in de avond weer een goede, lijkt die in de avond beter dan die in de ochtend. Terwijl het dezelfde oefening is."

Zo'n situatie noemt de coach een 'gevalletje turnen'. Het hoort bij de subjectiviteit van een jurysport. Het maakt de sport soms ook wel mooi, vindt hij. "Het hoort er nu eenmaal bij. Anders kunnen we net zo goed het publiek laten beslissen."

De ene keer heb je mazzel, de andere keer pech. Deurloo staat vandaag wel in de finale op vloer, die hij op het nippertje haalde. Werd hij daar gematst? Zou kunnen. Maar daar heeft niemand het over.

Eythora Thorsdottir is als twaalfde geëindigd op de meerkamp. De 16-jarige Nederlandse kwam uit op 53,798 punten, ruim meer dan landgenote Dyonnailys Supriana (51,066, 20ste). De Zwitserse Giulia Steingruber werd eerste met 57,873 punten.

Thorsdottir twaalfde

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden