Review

Niet elke brug ziet eruit als een brug/architectuur

ROTTERDAM - De Erasmusbrug is nog maar koud het 'beeldmerk' van de stad of Rotterdam denkt al weer na over een nieuwe oeververbinding over de Maas. Voorlopig blijft het nog bij denken, maar zeven architecten mochten als voorschot op de discussie over de wenselijkheid van een derde stadsbrug al wel een idee aanleveren. De resultaten van deze ideeëncompetitie worden in het Nederlands Architectuurinstituut getoond parallel aan de tentoonstelling 'Living Bridges', een historisch overzicht van bruggen die zowel overspanning als gebouw of straat zijn.

Wanneer Jacques I Androuet du Cerceau in 1578 zijn zin had gekregen, dan had de Bulgaarse kunstenaar Christo heel wat meer stof moeten bestellen om de Pont Neuf in Parijs in te pakken. Du Cerceau stond in eerste instantie een megastructuuur voor ogen, die nog het beste is te omschrijven als een plein over het water met wegen aan weerszijden. Op de plek van de Pont Neuf moest een brug over de Seine komen en de architect in dienst van Henri III greep de kans meteen maar aan om dit deel van de stad stedenbouwkundig te verdichten met een lint van identieke huisjes die de brugdelen omzomen.

Dit soort koene plannen zie je niet in de voorstellen voor de derde Rotterdamse stadsbrug. Het dichtst in de buurt komen de Fransen Odile Decq en Benoite Cornette en de Spanjaard Joan Busquets. Decq & Benoite draperen hun brug tussen het DWL-terrein en de wijk Feijenoord met in het midden een kunstmatig eiland waarop vier kantoortorens staan. Eén van die torens speelt een dubbelrol als pijler. Het is niet zo overweldigend als Du Cerceau's plein, maar het is in ieder geval een fors stedelijk gebaar op een plek die het kan hebben.

Busquets presenteert een brug die feitelijk uit twee elementen bestaat: een wegdek en een soort verticale taartpunt die daar halfoverheen schuift. In deze taartpunt zit een uitgebreid programma van wonen en werken. Ook Busquets legt zijn bouwwerk tussen De Esch en het Feijenoordpark.

De prijsvraag is een aardig initiatief en is al wel besproken in de Rotterdamse gemeenteraad, maar het project bevindt zich feitelijk nog pas in het voorstadium van de praatfase. Duidelijk wordt wel dat bij de meeste deelnemers de voorkeur uitgaat naar een verbinding tussen Feijenoord en het DWL-terrein in het oostelijk deel van de stad tussen de Van Brienenoordbrug en de Willemsbrug.

Quadrat kiest ook grofweg voor die plek. Hun pyloonbrug is min of meer een broertje van de Erasmusbrug, al staat de pijler niet dwars op de brug, maar er asymetrisch zijdelings langs. Het is een aantrekkelijke optie, stelt een commentaargroep bestaande uit mensen van de gemeente en de architectuurwereld, maar misschien dat het toch te veel beeldende concurrentie betekent met de Erasmusbrug. Twee bureaus kiezen niet voor een fysieke brug, maar voor een 'conceptuele' overbrugging. DS Landschapsarchitecten zien in de Maas het feitelijke stadspark van Rotterdam. Daar moet je geen nieuwe bruggen meer inleggen, is hun opvatting. Zij stellen een veerpont voor, die een toeristische attractie moet worden.

Poëtische toer

De Engelsen Alsop + Störmer gaan helemaal op de poëtische toer. Niet de mens, maar de natuur geven zij een kans. Met graffiti-achtige tekeningen op een schutting stellen zij een keten van waterlelies voor als een brug voor kikkers. Of een lijn waarover mieren van noord naar zuid kunnen wandelen. Hun boodschap is: herbezin de functie die de brug moet hebben.

Het anti-monumentale beeld van Alsop + Störmer wordt des te indringender, wanneer je in het 'Living Bridges'-deel geconfronteerd wordt met de brug die Sir John Soane aan het eind van de achttiende eeuw concipieerde. Het woord brug is enigszins relatief. Het is een complete antieke stad, inclusief triomfbogen, arena's en tempels, kortom een acropolis op het water. Het model van de brug is één van de topstukken op de tentoonstelling en symboliseert ook de charme van 'Living Bridges'. Het is een onderwerp dat zeer tot de verbeelding spreekt: overbruggen én bewonen. Het betekent innovatieve constructies, stedenbouwkundige uitdagingen en romantische beelden.

Die beelden worden onder meer gegenereerd door beroemde bruggen als de Rialto in Venetië, de Ponte Vecchio in Florence en de Tower

Bridge in Londen. Alle zijn ze in 'Living Bridges' te zien, tezamen met zo'n dertig andere gerealiseerde en slechts gedroomde bewoonde bruggen (waaronder een eerder model voor de Rialto brug).

Een kunstmatige rivier, opgebroken in vier losse segmenten, verbindt de modellen. Tekeningen en foto's zorgen voor de historische context. Eerder was de tentoonstelling al in de Royal Academy in Londen en de Tretjakov Gallery in Moskou te zien. Natuurlijk gaat 'Living Bridges' over een inhoudelijk buitengewoon interessant thema, maar door de fraaie maquettes en de theatrale opzet is het vooral een expositie om lekker van te genieten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden