Niet eerder kreeg een Amerikaanse president met zoveel weerstand in Groot-Brittannië te maken

Donald Trump begeleidt Theresa May over de rode loper naar het Blenheim Palace, waar een diner op het programma stond. Beeld AP

Al decennialang onderhouden Londen en Washington een bijzondere relatie. Is daar nog iets van over? May en Trump liggen elkaar niet, maar zij heeft hem nodig.

Een bronzen Franklin Roosevelt en Winston Churchill zitten naast elkaar op een bankje. Churchill buigt wat met zijn guitige hoofd naar Roosevelt toe om hem iets grappigs te vertellen, zo lijkt het. De Amerikaanse president zit er ontspannen bij. Het bankje met de twee leiders in de Londense wijk Mayfair staat symbool voor de bijzondere relatie die beide landen al decennialang hebben.

Samen werkten ze aan de landing in Normandië op D-Day in de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Koude Oorlog trokken Reagan en Thatcher zeer nauw met elkaar op in de strijd tegen de Sovjet-Unie. En hetzelfde deden George W. Bush en Tony Blair aan het begin van deze eeuw. Hechte vriendschappen die een basis vormden voor het speciale bondgenootschap.

Maar hoewel president Donald Trump vlak na zijn inauguratie Theresa May nog 'My Maggie' noemde, verwijzend naar Margaret Thatcher, lijkt er van een innige band tussen de twee in de verste verte geen sprake. May kreeg de eer om als eerste buitenlandse regeringsleider uitgenodigd te worden op het Witte Huis. Beroemd is het moment waarop Trump haar hand pakte, terwijl ze naar buiten wandelden en May in al haar ongemakkelijkheid niet goed wist hoe te reageren. Het markeerde het begin van een gecompliceerde band tussen de twee.

De tekst gaat verder onder de fotoserie.

Horten en stoten

De brexit heeft de Britten namelijk in een ingewikkelde hoek gedreven. Buiten de EU wil Groot-Brittannië graag weer eigen vrijhandelsakkoorden sluiten met andere landen, de Verenigde Staten voorop. Dat handelsverdrag moet symbool gaan staan voor hoe de Britten buiten de Europese Unie weer kunnen floreren op eigen benen.

Maar tegelijk maakt dat het voor May ook moeilijker om Trump aan te vallen op zijn onberekenbare uitspraken en gedrag. May moet de balans zien te houden tussen vriendelijk blijven en voor haar principes opkomen, maar ze bewandelt dat slappe koord met horten en stoten. Zo bleven de Britten tot nu toe relatief stil in de door Trump ontketende handelsoorlog met de EU. Of bij het afkondigen van het inreisverbod uit verschillende moslimlanden naar de Verenigde Staten.

Pas nadat Trump eerder dit jaar enkele tweets van de extreem-rechtse beweging Britain First had doorgestuurd, sprak May hem daarop aan. En ook de momenten waarop de Amerikaanse president schande sprak van de in zijn ogen laffe aanpak van terrorisme in Groot-Brittannië en tweette over Londense 'no-go-areas', durfde May hem daarmee te confronteren.

Maar dat heeft de band tussen de twee allesbehalve goed gedaan. Rond de G7-top in Canada vorige maand, waar Trump het aan de stok kreeg met verschillende regeringsleiders, schreef de Daily Telegraph op basis van bronnen rond de president dat hij 'genoeg had van het schoolmeesterstoontje' van May. "Ze moet ophouden met hem de les te lezen", citeerde de krant iemand uit de kring rond Trump.

Zo bezien is dit bezoek razend interessant. Trump, die Brussel na een woelige Navo-top in verwarring achterliet, sprak bij zijn afsluitende persconferentie bijvoorbeeld zijn steun uit voor een harde brexit. Het soort brexit waarvan May na een week vol politieke chaos juist afscheid had genomen. En nu schaart Trump, die niet uitsloot de net opgestapte minister Boris Johnson nog te ontmoeten, zich achter de vleugel in haar partij waarmee ze het nu juist zo moeilijk heeft.

Ook zullen er vandaag en morgen naar verwachting honderdduizend Britten de straat opgaan om tegen Trump te demonstreren. Met maar één boodschap: We willen je hier niet.

Er zal zelfs een zes meter hoge Trump in ballonvorm boven het parlement zweven. Boos, als een baby en met een luier om. Niet eerder kreeg een Amerikaanse president met zoveel weerstand in Groot-Brittannië te maken.

Olifant

En daarmee is de relatie tussen beide leiders met geen mogelijkheid 'speciaal' te noemen. Het zal voor May vooral zoeken blijven naar een manier waarop ze Trump niet te veel van zich afstoot uit angst voor het voor haar zo belangrijke handelsverdrag. Maar ze voelt tegelijk een enorme druk om deze olifant in een porseleinkast niet ongestoord zijn gang te laten gaan.

Ze hoeven in Mayfair in elk geval niet te rekenen op een bankje met daarop een bronzen May en Trump die elkaar glimlachend aankijken. Nu niet, nooit niet.

Bij de queen langs en dan golfen op zijn eigen schotse resort

Nadat president Trump en premier May gisteravond op Blenheim Palace dineerden met kopstukken uit het Britse en Amerikaanse bedrijfsleven, is er vandaag een een-op-eengesprek op Chequers, het buitenverblijf van premier May.

Vervolgens zal Trump ook koningin Elizabeth ontmoeten op Windsor Castle, alvorens hij het weekend zal doorbrengen op een van zijn golfresorts in Schotland.

Trump overnachtte op de residentie van de Amerikaanse ambassadeur bij Regent's Park in Londen, maar verder mijdt hij de hoofdstad. Daar zou hij namelijk geconfronteerd worden met enorme demonstraties.

Lees ook:

De methode-Trump: op het oog succesvol, maar besluit blijft uit

Trump dreef de discussie over wat landen uitgeven aan de Navo op de spits. Met succes, zegt hij. Maar zonder concreet resultaat.

De agressieve stijl van Trump maskeert dat achter zijn koers vooral zwakte schuilgaat

Trump en Stoltenberg, de secretaris-generaal van de Navo: wat we hier zagen was een diplomatieke versie van de Mla­dic-en-Kar­re­mans-bor­rel, uitgevoerd met jus d’orange, schrijft columnist Stevo Akkerman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden