Niet auto, maar karakter geeft status

Bezit verschaft geen status meer. Het gaat niet langer meerom wat je hebt, maar om wat je bent. Dat blijkt uit eensteekproef van onderzoeksbureau NetPanel onder 460 respondenten.

Immateriële zaken, zoals karakter (91 procent), kennis (81procent) maar ook spiritualiteit (43 procent), scoren volgens hetonderzoek hoger in de status-toptien dan een groot huis of eendikke auto.

“Eigenlijk is het een logische ontwikkeling“, zegt zelfstandigtrendanalist Justien Marseille. “Status heeft alles te maken metschaarste. Maar door de toegenomen materiële welvaart in dewesterse wereld is geld iets gewoons geworden. Bijna iedereenheeft er toegang toe.“

Jan des Bouvrie-verf bij de Gamma, golfclubs bij de Aldi; debegrippen luxe en exclusiviteit hebben aan waarde ingeboet.Iedereen heeft immers een computer met internet, een mobiel endankzij de vele kredietverstrekkers ook een plasmatelevisie, dureauto of serre.

Wie daarbij nog iets aparts wil dragen, loopt gewoon even naarde H & M - toch al groot geworden door betaalbare namaak vancouture - om voor een prikkie een echte Lagerfeld of Chloë opte halen.

Ook design in huis is nu betaalbaar; voor 34,95 koop je eenvaas van ontwerpster Hella Jongerius bij Ikea. Kortom: deillusie van exclusiviteit voor iedereen. Er is zelfs een termvoor dit verschijnsel: mass class; de democratisering van luxe.

Maar bij de rijken leidt deze devaluatie van luxe totstatusangst. Als zelfs hardcore rappers uit de getto zich hullenin het elitaire Engelse ruitje van Burberry, wil geen corpsbaldaar meer dood in gevonden worden.

Marseille: “Als luxe gemeengoed is, ontstaat er eentegenbeweging door de innovators, in dit geval de hoogopgeleideen welvarende voorlopers van een nieuwe trend.“ Dehogeropgeleiden zijn dan ook het meest vertegenwoordigd in hetNetPanel-onderzoek.

“En die voorlopers hebben bepaald dat arm nu chic is“, zegttrendanalist Marseille. “Dat is te merken aan de enormepopulariteit van tweedehands kleding en meubels. Daarmee latenmensen zien dat ze smaak hebben en oude dingen op waarde wetente schatten. Mensen zoeken ook rust; yoga is bijvoorbeeld enormgroot. Maar mensen zoeken de rust ook thuis of in huntuinhuisjes, dat verklaart de afname van het aantal vakanties in2005.“

De elite kan zich niet meer onderscheiden van het plebs doorwat ze heeft, dus zoekt ze nu manieren om zich te verheffen bovende rest door wat ze is.

“De massaconsumptie geeft veel mensen ook geen emotionelevoldoening meer“, zegt Marseille. “Als je op tweede kerstdag aanje vierde kalkoen zit, terwijl er aan de andere kant van dewereld een ramp gebeurt, voel je je niet lekker. Daarbij levertniet elke extra euro evenzoveel pret op. Ook plezier in welvaartkent een verzadigingspunt.“

Maar hoe kan het dan dat half Nederland diep in de schuldenzit, omdat we allemaal een plasmatelevisie willen?

Marseille: “Dat is die grote late majority; de massa die nogniet met deze trend bezig is. Maar zodra zij ook tweedehandsmeubels gaan kopen en niet meer op vakantie gaan, zorgen deinnovators wel weer voor een nieuwe trend.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden