Niet alleen winkelketens vallen om, ook kleine winkeliers sluiten hun toko

Amsterdams filiaal van Sissy Boy. Beeld ANP

Niet alleen grote ketens sluiten hun winkels, maar ook veel kleine, vaak oudere winkeliers houden het voor gezien. Opvolgers zijn lastig te vinden.

Een spook waart door de Nederlandse winkelstraten: de ene na de andere keten kondigde de afgelopen weken uitstel van betaling aan. CoolCat is inmiddels failliet, evenals Op=Op Voordeelshop. Sissy-Boy volgt waarschijnlijk snel. Intertoys is onder een nieuwe eigenaar afgeslankt verder gegaan. En dat in een tijd van economische voorspoed. Is de crisis in de detailhandel nog altijd niet voorbij?

Cijfers relativeren de storm die de afgelopen weken door de winkelstraten leek te razen. Dat er nu een paar grote winkelformules zijn omgevallen, betekent niet dat het slechter gaat dan vorig jaar, zegt Gertjan Slob van retailonderzoeksbureau Locatus.

In het eerste kwartaal zijn er volgens de data van Locatus 521 winkels verdwenen. Vorig jaar was dat ongeveer hetzelfde aantal, zegt Slob. “Als grote ketens omvallen, trekt dat meer aandacht dan het verdwijnen van individuele winkels. Maar het is niet zo dat het aantal verdwijnende winkels toeneemt.” 

Toch is er onmiskenbaar een negatieve trend: waren er in 2016 nog ruim 97.000 winkels in Nederland, inmiddels zijn het er ruim 92.000. Ketens sluiten vaak een deel van hun winkels via een faillissement, constateert Slob. “Failliet gaan is de makkelijkste manier om van winkels en duur personeel af te komen. Ronald Kahn, de ondernemer achter CoolCat, deed het eerder bij MS Mode. Ook die winkel ging failliet en maakte vervolgens een doorstart met minder personeel en minder winkels. Ik vermoed dat dit bij CoolCat ook gaat gebeuren.”

Pensioendrama’s

Deze sanerende ketens verklaren voor een deel de neergaande trend. Andere sluitende winkels zijn van individuele ondernemers. Volgens Slob speelt de vergrijzing bij deze groep een grote rol. “Een hoop ondernemers zijn eind jaren vijftig en zestig met hun winkel begonnen. Zij gaan nu met pensioen, maar slagen er vaak niet meer in om een opvolger te vinden, dus sluiten ze uiteindelijk.”

Deze winkeliers hebben hun pensioen voor hun ogen zien verdwijnen, zegt Slob. “Vroeger kon je je zaak verkopen voor een mooi bedrag, maar tegenwoordig is dat erg lastig. Sommige ondernemers werken daarom zelfs langer door.”

Slob heeft bij een ondernemer die hij kent, gezien hoe een pensioendroom uiteen kan spatten. “Hij had een zaak voor woninginrichting en verwachtte dat hij zijn zaak voor twee of drie ton kon verkopen. Uiteindelijk heeft hij er slechts 30.000 euro voor gekregen en werkt hij nu als koerier om zijn pensioen aan te vullen.”

Geen opvolgers

Het gebrek aan opvolgers laat zien hoe weinig toekomst jonge ondernemers zien in de detailhandel, zegt Slob. “Het is een stuk moeilijker geworden om geld te verdienen met een winkel. De opkomst van online winkelen heeft ervoor gezorgd dat het makkelijker voor de klant is om te vergelijken. Dat heeft de prijzen gedrukt. Daarbij komt dat webshops een deel van de omzet wegkapen.”

Een winkel bestieren is daarom niet meer zo aantrekkelijk, zegt Slob. “Je moet nu ook meer doen dan voorheen om een klant iets te verkopen. Denk aan het in de lucht houden van een webwinkel, het organiseren van activiteiten of het updaten van je facebookpagina. Je moet per week misschien wel anderhalf keer zo veel werken als bij een gewone baan.” Oudere winkeliers die hun eigen winkelpand bezitten zijn vaak nog het beste af. “Zij kunnen nu makkelijker dan vroeger hun winkel verkopen als woning, omdat gemeentes vaker meewerken. En de huizenmarkt is booming.”

Consument is trouw aan Nederlandse webwinkel

Nederlanders doen het online winkelen nog altijd het liefst in eigen land. Dat stelt Thuiswinkel.org. Consumenten in andere landen winkelen veel vaker bij webwinkels over de grens. Wel is het aantal Nederlanders dat winkelt bij buitenlandse webwinkels afgelopen jaar gestegen naar 5 miljoen mensen, een derde meer dan in 2017. Zij gaven samen 880 miljoen euro uit in buitenlandse webwinkels. Dat is 3,7 procent van de totale online bestedingen in 2018.

Lees ook: 

De koper haakt af en dus dreigt Sissy-Boy nu ook te bezwijken

Sissy-Boy, de trendy winkelketen voor mode en lifestyle, heeft uitstel van betaling aangevraagd. Gesprekken over overname met een onbekende partij liepen onlangs stuk. 

En daar gaat er weer een: budgetketen Op=Op Voordeelshop legt het loodje

Goedkoop zijn is geen garantie voor succes, zo bewijst het dreigende faillissement van Op=Op Voordeelshop. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden