'Niet alleen mijn haarkleur was anders'

Esmée Burgersdijk (26) en Anne Klusman (22) ontdekten in hun puberteit dat ze op meisjes vielen én dat informatie over hoe leeftijdsgenoten daarmee omgingen nauwelijks beschikbaar was. Klusman: ,,Om je heen zie je voornamelijk voorbeelden van vrouwen met mannen, huisje-boompje-beestje. Dan weet je niet beter of dat krijg je later ook, terwijl je je anders voelt. Zonder voorbeelden kun je het heel moeilijk hebben.''

Als vrijwilligers bij de belangenorganisatie voor homo's, het COC, merkten ze dat ook andere meiden hunkerden naar verhalen en ervaringen van andere jonge meiden. Maar de boeken over lesbisch-zijn waren of te wetenschappelijk of gingen over oudere vrouwen. Klusman en Burgersdijk besloten daarom zelf meiden te zoeken die hun ervaringen wilden opschrijven en kregen tientallen reacties. De vijftig mooiste verhalen staan nu in het 'Meidenboek, voor en door meiden die op meiden vallen'. Ontboezemingen over hele heftige verliefdheden, hét boek dat ze zelf graag gehad zouden hebben.

'Ben ik wel normaal?' is de meest gestelde vraag in het 'Meidenboek.' ,,Op de middelbare school werd me duidelijk dat ik op een heel wat belangrijker punt dan alleen mijn haarkleur verschilde van andere meisjes'', schrijft Esmée Burgersdijk in haar bijdrage 'Het meisje met de rode haren.' ,,Mijn vriendinnen praatten namelijk over niets anders meer dan jongens, terwijl ik liever over leuke meisjes wilde praten. Maar over meisjes werd nooit op die manier gesproken, dus hield ik mijn mond.'' De verhalen en gedichten zijn soms wat onhandig geformuleerd en ongepolijst, maar juist daarom levensecht. De 20-jarige Iris Juliard schrijft: ,,Ik mag dan wel pot zijn, ik weet beter hoe je een jongen versiert dan een meisje. Althans toen. Maar het maakt het versieren niet slechter, misschien zelfs wel spannender en spontaner.''

De meeste meiden blijken het doodeng te vinden om voor zichzelf toe te geven dat ze 'anders' zijn, laat staan dat aan hun omgeving te vertellen. Vaak valt dat achteraf reuze mee. Uit de ervaringen in het boek blijkt dat de meeste ouders, vrienden en vriendinnen begrijpend reageren. Op een paar schrijnende uitzonderingen na, zoals de vader die schreeuwt dat hij een pil gaat zoeken, zodat zijn dochter 'weer normaal wordt' en een verhaal van een islamitisch meisje dat doodsbang is om te worden verstoten door haar familie.

Burgersdijk vermoedde al rond haar twaalfde dat ze niet op jongens viel. Ze vond via het jongerenblad Hitkrant een 'penvriendin' die haar begreep, en kon in die brieven haar gevoelens kwijt. Erover praten met haar ouders durfde ze niet. Burgersdijk ontmoette een jongen bij wie ze vijf jaar bleef omdat het gezellig was en vertrouwd. Maar ze bleef een onbestemd gevoel houden. Pas op haar 22ste was er geen ontkomen meer aan: ze werd hartstochtelijk verliefd op een meisje. ,,Mijn moeder schrok en ging huilen. Ik snapte dat wel, ze was bang dat ik doordat ik lesbisch ben een ingewikkelder leven zou krijgen. Nu zijn mijn ouders eraan gewend en allebei hartstikke trots op me.'' Haar vader, vanaf het begin verzoend met het idee, hield tijdens de boekpresentatie een lovende toespraak.

,,Toen ik zestien was vond mijn vader het lesbische tijdschrift 'Zij aan zij' onder mijn bed'', vertelt Klusman op haar beurt. ,,Had-ie nog niks door. Hij dacht alleen: wat leuk, Anne interesseert zich voor allerlei soorten mensen.'' Inmiddels zat ze wel middenin een verwarrende fase: ,,Ik was verliefd op mijn buurvrouw, maar durfde dat niet te vertellen. Later bleek dat ze nog lesbisch was ook, maar toen had ze al een vriendin.''

Ze draaien lang om hun eerste liefde heen, de ervaringsdeskundigen in het 'Meidenboek.' Vaak duurt het maanden voor ze zich bloot geven. ,,Waarschijnlijk komt dat toch door dat rollenpatroon dat er van jongs af aan wordt ingepompt. Mannen horen het initiatief te nemen'', denkt Burgersdijk. Klusman: ,,Maar het is ook gewoon eng, zo'n eerste keer verliefd. Je weet nooit of jouw liefde ook op meisjes valt.''

De twee schrijfsters, allebei student in Amsterdam en allebei inmiddels gelukkig in een vaste relatie (,,Nee, niet met elkaar''), denken dat het voor meisjes iets makkelijker is dan voor jongens. Niemand kijkt raar op als twee vriendinnen gearmd lopen, terwijl dat bij twee jongens al snel op hoon stuit. Burgersdijk: ,,Mijn ervaring met vriendinnen is dat ze heel leuk reageren als je het zegt.''

Ook op scholen mag nog heel wat veranderen, vinden de twee. Vaak wordt vergeten om in de lessen seksuele voorlichting ook iets te doen aan lesbische seks, waardoor het wel heel moeilijk wordt om daar gewoon over te doen - onzekere pubers zijn nou eenmaal niet het verdraagzaamste deel van de bevolking. Docenten houden hun eigen geaardheid vaak geheim, om pesterijen te voorkomen. Dat is jammer, vinden ze, omdat je je als scholier eenzaam voelt.

Ze zouden graag zien dat meer vrouwen ervoor uitkomen, vrouwen in hoge functies bijvoorbeeld, of beroemdheden. Klusman: ,,Als je er zelf gewoon over doet, kijkt bijna niemand er gek van op.'' Films of boeken over vrouwenliefde zijn haast niet te vinden. En vaak zijn ze dan ook nog zwaar, met een tragisch lot voor de heldinnen. De Amerikaanse komische serie 'Ellen', waarin de hoofdrolspeelster een coming out heeft (Klusman: ,,Ik dacht altijd al dat ze lesbisch was''), vinden ze een van de zeldzame goede voorbeelden. ,,Daarin kun je zien dat je niet de enige bent en dat je als lesbo ook heel goed terecht kunt komen'', zegt Burgersdijk. Al raakte hoofdrolspeelster Ellen Degeneres na haar coming-out wel haar serie kwijt. Goed voorbeeld zijn is blijkbaar niet zo makkelijk en zeker niet in puriteins Amerika. ,,We hebben een vrouwelijke Jos Brink nodig'', zegt Burgersdijk. ,,Als je ziet wat hij aan acceptatie voor mannelijke homo's teweeg heeft gebracht, dat is ongelooflijk.'' Zelf nam ze vroeger een voorbeeld aan Martina Navratilova, omdat zij er openlijk voor uit kwam. ,,Fantastisch vond ik dat, ik werd ineens een tennisfanaat.'' Er zijn al iets meer voorbeelden dan in hun eigen jeugd. Maar 'gewoon' is lesbisch zijn nog lang niet.

Klusman: ,,Laatst zat ik met mijn vriendin in een café en toen zei een wildvreemd iemand: 'jullie hebben een man nodig, dat is duidelijk'. Sommige mannen denken dat ze alles maar mogen zeggen, alsof je lesbisch bent omdat zíí daar opgewonden van raken. 'Hoe doen jullie 'het' nou', vragen ze dan verlekkerd. Vreselijk vind ik dat. Een lesbische relatie wordt vaak nog steeds niet voor vol gezien.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden